Mantra 12

Sukta 4

Sanskrit (Devanagari)

शारदावेनं मासावुदीच्या दिशो गोपायतः श्यैतं च नौधसं चानु तिष्ठतो य एवं वेद

IAST Transliteration

śāradā́v enaṃ mā́sāv udī́cyā diśó gopāyato śyaitáṃ ca naudhasáṃ cā́nu tiṣṭhato yá eváṃ véda

English Translation (Griffith/Whitney)

The two autumn months, from the northern quarter, guard this man—Śyaita and Naudhasa stand attendant upon him—whoso thus knoweth.

Translation

Hai tháng mùa Thu (Śārada), từ phương Bắc, che chở người này—Śyaita và Naudhasa đứng kề cận hầu bên—ai biết như vậy.

Word by Word

• शारदावेनम्: that autumnal (one), him/it
• शारदावेनम्: कर्म (गो॑पायतः का)
• Type: Adjective + Pronoun
• Root: शारद (प्रातिपदिक) + एनम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘एतद्/इदम्’ का एनम्-रूप)

• मासौ: the two months
• मासौ: कर्तृ (गो॑पायतः का)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)

• उदीच्या: northern
• उदीच्या: कर्तृ (गो॑पायतः का; ‘दिशः’ के साथ)
• Type: Adjective (directional)
• Root: उदीच्/उदीची (प्रातिपदिक)

• दिशः: the directions/quarters
• दिशः: कर्तृ (गो॑पायतः का)
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक)

• गोपायतः: protect/guard
• गोपायतः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: गुप् (धातु; ‘to protect’) → गोपाय (णिजन्त-धातु/प्रयोग)

• श्यैतम्: the white (one)
• श्यैतम्: कर्म (अनु तिष्ठतः का)
• Type: Adjective
• Root: श्यैत (प्रातिपदिक; ‘white, bright’)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• नौधसम्: Nodhasa (name/epithet)
• नौधसम्: कर्म (अनु तिष्ठतः का)
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: नौधस (प्रातिपदिक; ‘Nodhasa’/‘Nodhas-like’, a proper name/epithet)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• अनु: after, along, following
• अनु: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• तिष्ठतः: (the two) stand/follow
• तिष्ठतः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) → तिष्ठ (वर्तमान-धातु)

• यः: who
• यः: कर्तृ (वेद का)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एवम्: thus, in this manner
• एवम्: प्रकार (वेद का)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)

• वेद: knows
• वेद: क्रिया
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु; ‘to know’)

Attribution

Rishi: AV 15 correspondence tradition (anukramaṇī-dependent).

Devata: North-quarter guardianship via Śyaita and Naudhasa; Kāla as underlying principle.

Chandas: Irregular/prose-cadence with refrain.

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":null,"emotional_arc":"From invocation of guardians to settled confidence in being accompanied.","listener_experience":"Feeling watched over; calm vigilance.","intensity":3}