Atharva Veda 13.2.3: Kanda 13, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 3

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

यत् प्राङ् प्र॒त्यङ् स्व॒धया॒ यासि॒ शीभं॒ नाना॑रूपे॒ अह॑नी॒ कर्षि॑ मा॒यया॑ । तदा॑दित्य॒ महि॒ तत् ते॒ महि॒ श्रवो॒ यदेको॒ विश्वं॒ परि॒ भूम॒ जाय॑से

Sanskrit recitationAtharva Veda 13.2.3

IAST Transliteration

yát prā́ṅ pratyáṅ svadháyā yā́si śībháṁ nā́nārūpe áhanī kárṣi māyáyā | tád ādítya máhi tát te máhi śrávo yád éko víśvaṁ pári bhū́ma jā́yase ||

English Translation (Griffith/Whitney)

That thou, now eastward, now again westward, by thine own might goest swiftly, and by wondrous power drawest on the Day and Night of many forms—this, O Āditya, is great; great is thy glory, in that thou, alone, art born encompassing the whole earth.

Translation

Ngài khi hướng đông, khi lại hướng tây, nhờ sức riêng của mình (svadhā) mà đi mau lẹ; và bằng quyền năng kỳ diệu của māyā, Ngài kéo dẫn ngày và đêm mang nhiều hình tướng. Ôi Āditya, điều ấy thật vĩ đại; vĩ đại là vinh quang của Ngài, vì Ngài một mình sinh khởi, bao trùm quanh khắp toàn cõi đất.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यत्: that which / when
• यत्: (सम्बन्ध/विशेषण-भावः; अनिर्दिष्ट-कारकः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्राङ्: facing forward / eastward
• प्राङ्: (विशेषणम्; कर्तृ-सम्बन्धः)
• Type: Adjective
• Root: प्राञ्च् (प्रातिपदिक; दिक्शब्द)

• प्रत्यङ्: facing backward / westward
• प्रत्यङ्: (विशेषणम्; कर्तृ-सम्बन्धः)
• Type: Adjective
• Root: प्रत्यञ्च् (प्रातिपदिक; दिक्शब्द)

• स्वधया: by (your) own power / by inherent might
• स्वधया: करण
• Type: Noun
• Root: स्वधा (प्रातिपदिक)

• यासि: you go / you move
• यासि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• शीभम्: swiftly
• शीभम्: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: शीभ (प्रातिपदिक; अव्ययीभाव-प्रयोगः)

• नानारूपे: of various forms
• नानारूपे: कर्म
• Type: Adjective
• Root: नानारूप (प्रातिपदिक)

• अहनी: day and night (the two: day & night)
• अहनी: कर्म
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)

• कर्षि: you draw / you pull along
• कर्षि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृष् (धातु)

• मायया: by (your) magic / wondrous power
• मायया: करण
• Type: Noun
• Root: माया (प्रातिपदिक)

• तत्: that
• तत्: (सम्बन्ध/अनुवादकः)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आदित्य: O Āditya (Sun)
• आदित्य: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: आदित्य (प्रातिपदिक)

• महि: great(ly)
• महि: (विशेषण-भावः)
• Type: Indeclinable
• Root: महि (अव्यय/निपात; ‘महद्’ से)

• तत्: that
• तत्: (अनुवादकः)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: of you / your
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• महि: great
• महि: (विशेषण-भावः)
• Type: Indeclinable
• Root: महि (अव्यय/निपात)

• श्रवः: fame / glory
• श्रवः: कर्तृ/विधेय (स्तुत्यर्थे)
• Type: Noun
• Root: श्रवस् (प्रातिपदिक)

• यत्: that which / because
• यत्: (सम्बन्ध)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एकः: alone / one
• एकः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)

• विश्वम्: all / the whole
• विश्वम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• परि: around
• परि: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• भूम: you are / you become
• भूम: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• जायसे: you are born / you arise
• जायसे: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)

Attribution

Rishi: Atharvanic solar-stuti seer tradition (general attribution).

Devata: Āditya/Sūrya.

Chandas: Triṣṭubh-like (mixed).

Mantra Rasa

Primary: adbhuta

Secondary: shanta