Mantra 11

Sukta 5

Sanskrit (Devanagari)

तानि सर्वाण्यप क्रामन्ति ब्रह्मगवीमाददानस्य जिनतो ब्राह्मणं क्षत्रियस्य

IAST Transliteration

tā́ni sárvāṇy ápa krāmanti brahma-gavī́m ādadāná­sya jinató brā́hmaṇaṃ kṣatríyasya

English Translation (Griffith/Whitney)

All those depart away from him who taketh the Brahmin’s cow, from the Kṣatriya who would overbear the Brahmin.

Translation

Tất cả những điều ấy đều rời bỏ kẻ đoạt lấy con bò của Bà-la-môn—rời bỏ vị Kṣatriya muốn dùng quyền lực áp đảo Bà-la-môn.

Word by Word

• तानि: those (things), them
• तानि: कर्म (अपक्रामन्ति इति क्रियायाः) / विषयः
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सर्वाणि: all
• सर्वाणि: कर्म/विषय-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)

• अप: away, off
• अप: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: अप (उपसर्ग/अव्यय)

• क्रामन्ति: they step/move away, depart
• क्रामन्ति: क्रिया; कर्ता = तानि सर्वाणि
• Type: Verb
• Root: क्रम् (धातु) + अप-

• ब्रह्मगवीम्: the brahma-cow (a cow connected with brahman/ritual power)
• ब्रह्मगवीम्: कर्म (आददानस्य इति)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मगवी (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक; ‘ब्रह्म’ + ‘गवी’)

• आददानस्य: of (one) who is taking/receiving
• आददानस्य: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘जिनतः’ इत्यस्य/अर्थस्य सम्बन्धः
• Type: Verbal adjective/participle
• Root: आ-√दा (धातु) → आददान (वर्तमान-कृदन्त, शतृ/शानच्-प्रायः)

• जिनतः: of the conquering one
• जिनतः: सम्बन्ध (षष्ठी) — ब्राह्मणं/क्षत्रियस्य इत्यादि पदैः सह
• Type: Verbal adjective/participle
• Root: √जि (धातु ‘to conquer/overcome’) → जिनत् (वर्तमान-कृदन्त)

• ब्राह्मणम्: the Brahmin
• ब्राह्मणम्: कर्म/विषय (जिनतः इति—‘overcoming the Brahmin’ इत्यर्थे) अथवा समुच्चित-द्वन्द्वे प्रथमाङ्गम्
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)

• क्षत्रियस्य: of the Kshatriya
• क्षत्रियस्य: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘क्षत्रियस्य (सम्बन्धिनः)’
• Type: Noun
• Root: क्षत्रिय (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: As for AV 12.5 (Anukramaṇī verification pending).

Devata: Brahman (sacral authority) / the moral force protecting Brahmins.

Chandas: Anuṣṭubh-like cadence (to be confirmed).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From sweeping condemnation to pointed political-theological warning against kṣatriya domination.","listener_experience":"A forceful sense of justice; fear for the offender, reassurance for the protected.","intensity":7}