Mantra 1

Sukta 6

Sanskrit (Devanagari)

पापमोचनम्। अग्निं ब्रूमो वनस्पतीनोषधीरुत वीरुधः । इन्द्रं बृहस्पतिं सूर्यं ते नो मुञ्चन्त्वंहसः

IAST Transliteration

pā́pamocanam | agníṃ brū́mo vanaspátīn óṣadhīr utá vīrúdhaḥ | índraṃ bṛ́haspátiṃ sū́ryaṃ té no muñcántv áṃhasaḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

A release from evil: We invoke Agni, the Lords of the wood, the healing herbs and the plants that creep; Indra, Bṛhaspati, and Sūrya—let these set us free from anguish and from sin.

Translation

(Sự giải thoát khỏi điều ác.) Chúng con khấn gọi Agni, các chúa tể của cây rừng, các dược thảo chữa lành (oṣadhi) và loài cây bò lan (vīrudh). Khấn gọi Indra, Bṛhaspati và Sūrya—nguyện các Ngài giải thoát chúng con khỏi khổ não và tội lỗi (aṃhas).

Word by Word

• पापमोचनम्: (as the aim) ‘release from sin’, ‘sin-removal’
• पापमोचनम्: कर्म (उद्देश्य/फल-रूपेण ‘पापमोचनम्’ = पाप-निवारणम्) अथवा विधेय-विशेषणम्
• Type: Noun
• Root: पापमोचन (प्रातिपदिक; पाप + मोचन) अथवा पापमोचन (कृदन्त-नाम; √मुच् ‘मोचने’ + ल्युट्/अन)

• अग्निम्: Agni (fire-god)
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• ब्रूमः: we speak / we invoke / we declare
• ब्रूमः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ब्रू (ब्रवीति) ‘वचने’

• वनस्पतीन्: lords of the forest; trees/plants
• वनस्पतीन्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वनस्पति (प्रातिपदिक)

• ओषधीः: herbs; medicinal plants
• ओषधीः: कर्म
• Type: Noun
• Root: ओषधि (प्रातिपदिक)

• उत: and also
• उत: समुच्चय (समुच्चयार्थे)
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात/अव्यय)

• वीरुधः: creepers; climbing plants
• वीरुधः: कर्म
• Type: Noun
• Root: वीरुध् (प्रातिपदिक)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• बृहस्पतिम्: Bṛhaspati
• बृहस्पतिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)

• सूर्यम्: the Sun (god)
• सूर्यम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• ते: they (those deities/plants)
• ते: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: us / for us / of us
• नः: सम्प्रदान (हितार्थे ‘for us’) / सम्बन्ध (gen.)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मुञ्चन्तु: let them release / free
• मुञ्चन्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मुच् (मुच्यते/मुञ्चति) ‘मोचने’

• अंहसः: from sin, from distress/evil
• अंहसः: अपादान
• Type: Noun
• Root: अंहस् (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (anukramaṇī-dependent)

Devata: Agni; Vanaspati/Oṣadhi/Vīrudh; Indra; Bṛhaspati; Sūrya

Chandas: Anuṣṭubh (likely; confirm by syllable count in edition)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From burdened state (aṃhas) to confident calling of allies to calm release.","listener_experience":"Relief and moral lightness; sense of being ‘unbound’ and protected.","intensity":4}