Sutra 13
Devanagari script
स्वामिशीलमात्मनश्च किल्बिषमुपलभ्य वा प्रतिकुर्वीत ॥ कZ_०५.५.१३ ॥
Transliteration
svāmiśīlam ātmanaś ca kilbiṣam upalabhya vā pratikurvīta
Translation
Sau khi nhận rõ tính khí của nhà vua—hoặc sau khi nhận ra lỗi lầm của chính mình—ông ta nên thực hiện các biện pháp đối phó (tức hành động sửa chữa, xoa dịu, hoặc tự bảo vệ).
Word by Word
स्वामि-शीलम्the master’s (ruler’s) disposition/character
स्वामि-शीलम्:
TypeNoun (with dependent genitive)
Rootशील
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; समासः—स्वामिनः शीलम् (genitive-tatpuruṣa)
आत्मनःof oneself / one’s own
आत्मनः:
TypeNoun
Rootआत्मन्
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, षष्ठी (genitive)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (coordinative)
किल्बिषम्fault, offence, wrongdoing
किल्बिषम्:
TypeNoun
Rootकिल्बिष
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (object)
उपलभ्यhaving ascertained / having found out
उपलभ्य:
TypeVerb (absolutive)
Rootउप-लभ्
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) from √लभ् with उपसर्ग उप; ‘having ascertained/obtained/recognized’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय (disjunctive ‘or’)
प्रतिकुर्वीतshould retaliate / should take counter-action
प्रतिकुर्वीत:
TypeVerb
Rootप्रति-√कृ
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘should retaliate/act in return’
Entities Mentioned
S
svāmin (the king)FAQs
Active remediation: adjust counsel to the ruler’s psychology, correct one’s own lapses, and prevent escalation into punishment, factional retaliation, or policy disaster.