Sutra 3
तेषां जनपदभिजनमवग्रहं चाप्ततः परीक्षेत समानविद्येभ्यः शिल्पं शास्त्रचक्षुष्मत्तां च कर्मारम्भेषु प्रज्ञां धारयिष्णुतां दाक्ष्यं च कथायोगेषु वाग्मित्वं प्रागल्भ्यं प्रतिभानवत्त्वं च संवासिभ्यः शीलबलारोग्यसत्त्वयोगमस्तम्भमचापलं च प्रत्यक्षतः सम्प्रियत्वमवैरत्वं च ॥ कZ_०१.९.०३ ॥
teṣāṃ janapadabhijanamavagrahaṃ cāptataḥ parīkṣeta samānavidyebhyaḥ śilpaṃ śāstracakṣuṣmattāṃ ca karmārambheṣu prajñāṃ dhārayiṣṇutāṃ dākṣyaṃ ca kathāyogeṣu vāgmitvaṃ prāgalbhyaṃ pratibhānavattvaṃ ca saṃvāsibhyaḥ śīlabalārogyasattvayogamastambhamacāpalaṃ ca pratyakṣataḥ sampriyatvamavairatvaṃ ca
Ông ta nên khảo xét họ như sau: từ những người đưa tin đáng tin, xem xét quê quán và địa vị dòng tộc của họ, cùng mọi vết nhơ có thể làm mất tư cách; từ những người được đào luyện cùng ngành, xem xét tay nghề và năng lực suy luận theo các luận thư; khi bắt đầu công việc, xem xét trí tuệ, sự bền bỉ và năng lực thực hành; trong bàn nghị, xem xét tài hùng biện, sự tự tin và sự nhanh trí; từ những người cùng cư trú, xem xét hạnh kiểm, sức lực, sức khỏe và lòng dũng cảm, cùng việc không kiêu ngạo và không thất thường; và bằng quan sát trực tiếp, xem xét sự dễ mến và không có thù oán.
FAQs
A layered, multi-source assessment: informant reports for origin/lineage and disqualifying marks; peer review for skill and śāstra-based judgment; task-start observation for intelligence and execution ability; deliberation settings for communication and presence of mind; neighborhood testimony for conduct/health/courage; and direct observation for social acceptability and absence of active enmities.
Triangulated verification (background checks + peer evaluation + performance observation) to reduce appointment risk and information asymmetry.