Sutra 29
कार्यस्यासिद्धाव् उपरुध्यमानस्तर्कयेत्किं भर्तुर्मे व्यसनमासन्नं पश्यन् स्वं वा व्यसनं प्रतिकर्तुकामः पार्ष्णिग्राहमासारमन्तःकोपमाटविकं वा समुत्थापयितुकामः मित्रमाक्रन्दं वा व्याघातयितुकामः स्वं वा परतो विग्रहमन्तःकोपमाटविकं वा प्रतिकर्तुकामः संसिद्धं वा मे भर्तुर्यात्राकालमभिहन्तुकामः सस्यपण्यकुप्यसंग्रहं दुर्गकर्म बलसमुद्दानं वा कर्तुकामः स्वसैन्यानां वा व्यायामस्य देशकालावाकाङ्क्षमाणः परिभवप्रमादाभ्यां वा संसर्गानुबन्धार्थी वा मामुपरुणद्धि इति ॥ कZ_०१.१६.२९ ॥
kāryasyāsiddhāv uparudhyamānas tarkayet: kiṃ bhartur me vyasanam āsannaṃ paśyan, svaṃ vā vyasanaṃ pratikartukāmaḥ, pārṣṇigrāham āsāram antaḥkopam āṭavikaṃ vā samutthāpayitukāmaḥ, mitram ākrandaṃ vā vyāghātayitukāmaḥ, svaṃ vā parato vigraham antaḥkopam āṭavikaṃ vā pratikartukāmaḥ, saṃsiddhaṃ vā me bhartur yātrākālam abhihantukāmaḥ, sasyapaṇyakupyasaṃgrahaṃ durgakarma balasamuddānaṃ vā kartukāmaḥ, svasainyānāṃ vā vyāyāmasya deśakālāv ākāṅkṣamāṇaḥ, paribhava-pramādābhyāṃ vā saṃsargānubandhārthī vā mām uparuṇaddhi iti.
Nếu trong việc hoàn thành sứ mệnh mà ông ta bị ngăn trở, ông ta nên suy đoán: “Có phải chủ của ta đang thấy một tai họa sắp đến nên đang đối phó? Hay ông ta muốn khắc phục nỗi khốn khó của chính mình? Hay ông ta muốn kích động kẻ thù phía sau (pārṣṇigrāha), một cuộc xâm lược, một cuộc nổi loạn nội bộ, hoặc sự nổi dậy của các bộ lạc rừng núi? Hay ông ta muốn làm hại một đồng minh hoặc một đồng minh đang lâm nạn (ākranda)? Hay ông ta muốn đối phó với xung đột, nổi loạn nội bộ, hoặc một cuộc nổi dậy rừng núi phát sinh từ phía ta hay từ phía người khác? Hay ông ta muốn ra tay đúng vào thời điểm cuộc viễn chinh đã được chuẩn bị của chủ ta (yātrā-kāla)? Hay ông ta muốn tiến hành việc tích trữ lương thực/hàng hóa/dụng cụ, công việc xây dựng thành lũy, hoặc việc huy động lực lượng? Hay ông ta đang chờ địa điểm và thời điểm thích hợp để luyện tập quân đội của mình? Hay do bị sỉ nhục hoặc do sơ suất, ông ta muốn tìm sự giao kết và ràng buộc (với người khác) nên mới kiềm giữ ta?”
FAQs
Do not assume bad faith immediately; interpret obstruction through a strategic lens (threats, preparations, timing, logistics, internal stability) before reacting.
It resembles root-cause analysis for blocked initiatives—checking security risk, resource mobilization, operational timing, and stakeholder dynamics before escalation.