Sutra 16

Devanagari script

एवमुभयतोबद्धरोषाणां विद्याशिल्पद्यूतवैहारिकेष्वाचार्यव्यञ्जना बालकलहानुत्पादयेयुः ॥ कZ_११.१.०७ ॥

Transliteration

evam ubhayato-baddha-roṣāṇāṃ vidyā-śilpa-dyūta-vaihārikeṣu ācārya-vyañjanā bāla-kalahān utpādayeyuḥ

Translation

Vì vậy, khi cơn giận bị buộc chặt ở cả hai phía, các điệp viên cải trang làm thầy dạy nên kích động những cuộc cãi vã của thanh thiếu niên trong các môi trường học tập, nghề thủ công, cờ bạc và vui chơi giải trí.

Word by Word

• एवम्: thus; in this manner
• Type: Particle
• Root: एवम्
• Form: अव्यय; प्रकार/उपसंहारार्थे

• उभयतः: on both sides; from both parties
• Type: Indeclinable
• Root: उभयतः
• Form: अव्यय; दिशार्थे/पक्षद्वयार्थे

• बद्ध: bound; restrained; checked
• Type: Participle
• Root: बन्ध्
• Form: कृदन्त (क्त); पुंलिङ्गे षष्ठी-बहुवचनस्य विशेषणम् (रोषाणाम्)

• रोषाणाम्: of (their) anger; of wrath
• Type: Noun
• Root: रोष
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन

• विद्या: learning; instruction
• Type: Noun
• Root: विद्या
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)

• शिल्प: craft; practical skill
• Type: Noun
• Root: शिल्प
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)

• द्यूत: gambling; play with dice
• Type: Noun
• Root: द्यूत
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)

• वैहारिकेषु: in recreational matters; in amusements/pastimes
• Type: Adjective (used as noun)
• Root: वैहारिक
• Form: पुं/नपुं; सप्तमी बहुवचन; ‘वैहारिक’ = विहारसम्बन्धि (क्रीडादि)

• विद्याशिल्पद्यूतवैहारिकेषु: in (matters of) learning, crafts, gambling, and amusements
• Type: Compound
• Root: —
• Form: समास: विद्या+शिल्प+द्यूत+वैहारिक; सप्तमी बहुवचन (अधिकरण)

• आचार्य: teacher; instructor
• Type: Noun
• Root: आचार्य
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)

• व्यञ्जना: indirect hints; suggestive devices; prompting measures
• Type: Noun
• Root: व्यञ्जना
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; ‘व्यञ्जना’ = संकेत/उपाय/प्रेरक-युक्ति

• आचार्यव्यञ्जनाः: teachers’ (disciplinary) hints/devices
• Type: Compound
• Root: —
• Form: समास: आचार्यस्य व्यञ्जनाः; स्त्रीलिङ्ग प्रथमा बहुवचन

• बाल: child; juvenile
• Type: Noun/Adjective
• Root: बाल
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)

• कलह: quarrel; dispute
• Type: Noun
• Root: कलह
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)

• अनुत्पादयेयुः: should not produce; should not cause to arise
• Type: Verb
• Root: उत्पादय् (उत्+पद्/पादय्)
• Form: लिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपद; प्रथमपुरुष बहुवचन; नकारार्थे ‘अनु-’ उपसर्गः (न-उत्पादयन्तु)

• बालकलहान्: children’s quarrels; quarrels among boys
• Type: Compound
• Root: —
• Form: समास: बालानां कलहान् / बाल-सम्बद्धान् कलहान्; पुंलिङ्ग द्वितीया बहुवचन (कर्म)

Entities Mentioned

• ācārya-vyañjanāḥ (agents posing as teachers)
• youth/novices

More Details

FAQs

Why target 'learning, crafts, gambling, recreation' venues?

They are high-contact, emotion-rich arenas where minor disputes can be amplified into factional hostility with plausible deniability.