Sutra 43
बलीवर्दानां नस्याश्वभद्रगतिवाहिनां यवसस्यार्धभारस्तृणस्य द्विगुणम् तुला घाणपिण्याकस्य दशाढकं कणकुण्डकस्य पञ्चपलिकं मुखलवनम् तैलकुडुबो नस्यं प्रस्थः पानं मांसतुला दध्नश्चाढकम् यवद्रोणं माषाणां वा पुलाकः क्षीरद्रोणमर्धाढकं वा सुरायाः स्नेहप्रस्थः क्षारदशपलं शृङ्गिबेरपलं च प्रतिपानम् ॥ कZ_०२.२९.४३ ॥
balīvardānāṃ nasyāśvabhadra-gati-vāhināṃ yavasasyārdhabhāras tṛṇasya dviguṇam, tulā ghāṇapiṇyākasya daśāḍhakaṃ, kaṇakuṇḍakasya pañcapalikaṃ, mukhalavanam; tailakuḍubo nasyaṃ, prasthaḥ pānaṃ, māṃsatulā, dadhnaś cāḍhakam; yavadroṇaṃ māṣāṇāṃ vā pulākaḥ; kṣīradroṇam ardha-āḍhakaṃ vā surāyāḥ; snehaprasthaḥ, kṣāradaśapalaṃ, śṛṅgiberapalaṃ ca pratipānam
Đối với bò đực dùng để lao động và ngựa tốt dùng cho tốc độ và vận chuyển: khẩu phần/cấp phát như sau—nửa bhāra thức ăn yava và lượng cỏ gấp đôi; một tulā bánh dầu (piṇyāka) với mười āḍhaka; năm palika kaṇa/kuṇḍaka kèm muối cho miệng; một kuḍuba dầu làm thuốc nhỏ mũi; một prastha nước uống; một tulā thịt và một āḍhaka sữa chua; một droṇa lúa mạch—hoặc thay bằng pulāka từ đậu māṣa; một droṇa sữa, hoặc nửa āḍhaka rượu surā; một prastha mỡ/ghi; và sau khi uống: mười pala kiềm và một pala śṛṅgibera (gừng khô) làm biện pháp sau uống (chữa trị).
FAQs
It creates enforceable standards, reduces corruption in provisioning, and links animal performance to accountable inputs.
Because animal health is treated as a state asset: preventive and remedial care is embedded into logistics rather than left to ad hoc decisions.