Next Sutra

Sutra 1

गणिकाध्यक्षो गणिकान्वयामगणिकान्वयां वा रूपयौवनशिल्पसम्पन्नां सहस्रेण गणिकां कारयेत्कुटुम्बार्धेन प्रतिगणिकाम् ॥ कZ_०२.२७.०१ ॥

gaṇikādhyakṣo gaṇikānvayām agaṇikānvayāṃ vā rūpa-yauvana-śilpa-sampannāṃ sahasreṇa gaṇikāṃ kārayet kuṭumbārdhena pratigaṇikām

Quan Giám đốc Kỹ nữ sẽ, với lệ phí một nghìn, đăng ký làm kỹ nữ một người phụ nữ—dù thuộc dòng dõi kỹ nữ hay không—có sắc đẹp, tuổi trẻ và tài nghệ; và cũng sẽ đăng ký mỗi kỹ nữ phụ/trợ tá với mức bằng một nửa (số đó).

गणिकाध्यक्षःthe superintendent in charge of courtesans
गणिकाध्यक्षः:
TypeNoun
Rootअध्यक्ष
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; समासः गणिकानाम् अध्यक्षः
गणिकान्वयाम्a woman belonging to a courtesan lineage
गणिकान्वयाम्:
TypeNoun (used adjectivally)
Rootअन्वय
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; गणिका + अन्वया (समास/व्युत्पत्त्या ‘गणिकाकुलसम्बद्धा’), कर्मपदं (कारयेत् इत्यस्य)
अगणिकान्वयाम्a woman not belonging to a courtesan lineage
अगणिकान्वयाम्:
TypeNoun (used adjectivally)
Rootअन्वय
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; नञ्-पूर्वकः—‘गणिकान्वया’ इत्यस्य निषेधः; विकल्पे (वा)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
रूपयौवनशिल्पसम्पन्नाम्endowed with beauty, youth, and artistic skills
रूपयौवनशिल्पसम्पन्नाम्:
TypeAdjective (participle)
Rootसम्पन्न
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; रूप + यौवन + शिल्प + सम्पन्ना = ‘रूपेण यौवनेन शिल्पेन च सम्पन्ना’
सहस्रेणwith a thousand (as the price/fee)
सहस्रेण:
TypeNoun
Rootसहस्र
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-एकवचन; करण/हेतौ—मूल्येन ‘सहस्रेण’
गणिकाम्a courtesan
गणिकाम्:
TypeNoun
Rootगणिका
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; कर्म (कारयेत्)
कारयेत्should appoint/establish (make her a courtesan)
कारयेत्:
TypeVerb
Rootकृ (णिच्)
Formलोट्/विधिलिङ्-प्रयोगार्थः (आज्ञा/विधान); परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रत्ययेन causative—‘कारयति’ = ‘करोति/नियोजयति’
कुटुम्बार्धेनwith half (the amount/value) to the family
कुटुम्बार्धेन:
TypeNoun
Rootकुटुम्ब + अर्ध
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-एकवचन; समासः कुटुम्बस्य अर्धेन; करण/मूल्यांशेन
प्रतिगणिकाम्for each courtesan / per courtesan
प्रतिगणिकाम्:
TypeAvyaya (indeclinable adverbial)
Rootगणिका
Formअव्ययीभावार्थे ‘प्रति’ + द्वितीया; अर्थः ‘प्रत्येकां गणिकां प्रति’
G
gaṇikādhyakṣa
G
gaṇikā
P
pratigaṇikā

FAQs

It enlarges the regulated labor pool and brings the activity under state oversight, reducing clandestine markets while increasing predictable revenue.

They function as eligibility/quality criteria for a revenue-generating, reputation-sensitive state-regulated service.