Sutra 4

Devanagari script

लक्षितमल्पं वा चतुर्भागमर्धकुडुबं कुडुबमर्धप्रस्थं प्रस्थं वेति ज्ञातशौचा निर्हरेयुः ॥ कZ_०२.२५.०४ ॥

Transliteration

lakṣitam alpaṃ vā caturbhāgam ardha-kuḍubaṃ kuḍubam ardha-prasthaṃ prasthaṃ veti jñāta-śaucā nirhareyuḥ

Translation

Họ chỉ nên xuất (rượu) theo các đơn vị đo nhỏ tiêu chuẩn đã được công nhận—một phần tư, nửa kuḍuba, một kuḍuba, nửa prastha, hoặc một prastha—do những người phục vụ có sự sạch sẽ và độ tin cậy đã được biết rõ thực hiện.

Word by Word

• लक्षितम्: the marked/standard (measure)
• Type: Participle (Verbal adjective)
• Root: लक्ष्
• Form: कृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; (लक्ष् + क्त) ‘marked/indicated’

• अल्पम्: small; lesser (quantity)
• Type: Adjective
• Root: अल्प
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विशेषण

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: विकल्पार्थक अव्यय

• चतुर्भागम्: a quarter (one-fourth)
• Type: Noun
• Root: भाग
• Form: चतुर्भाग-; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘चार भागों में से एक’ (quarter)

• अर्धकुडुबम्: half a kuduba
• Type: Noun
• Root: कुडुब
• Form: अर्ध- + कुडुब; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘आधा कुडुब’

• कुडुबम्: a kuduba (a standard measure)
• Type: Noun
• Root: कुडुब
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; परिमाणवाचक संज्ञा

• अर्धप्रस्थम्: half a prastha
• Type: Noun
• Root: प्रस्थ
• Form: अर्ध- + प्रस्थ; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘आधा प्रस्थ’

• प्रस्थम्: a prastha (a standard measure)
• Type: Noun
• Root: प्रस्थ
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; परिमाणवाचक संज्ञा

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: विकल्पार्थक अव्यय

• इति: thus; as follows
• Type: Particle
• Root: इति
• Form: उद्धरण/निश्चयार्थक अव्यय; विकल्पसूची-समापन

• ज्ञातशौचाः: those whose cleanliness/trustworthiness has been ascertained
• Type: Noun (bahuvrihi adjective)
• Root: ज्ञा; शौच
• Form: ज्ञात- (क्त, ‘known/ascertained’) + शौच (n. ‘purity/cleanliness’); बहुव्रीहिः; पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; ‘येषां शौचं ज्ञातम्’

• निर्हरेयुः: should take out / should issue (from stores)
• Type: Verb
• Root: निर्हृ
• Form: लिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; बहुवचन; धातु: हृ ‘to take/carry’ उपसर्ग: निर्; अर्थ: ‘they should take out/remove/issue’

Entities Mentioned

• kuḍuba (measure)
• prastha (measure)
• attendants/dispensers

More Details

FAQs

What administrative mechanism is being enforced through fixed measures?

Standardized dispensing to prevent short-measure fraud, stabilize pricing/taxation, and simplify auditing.

Why specify 'jñātaśaucā' dispensers?

To reduce contamination and corruption by staffing sensitive points of sale with vetted, accountable personnel.