Arthashastra — Adhyakshaprachara, Sutra 8
Devanagari script
सूर्याद्बीजसिद्धिः बृहस्पतेः सस्यानां स्तम्बकारिता शुक्राद्वृष्टिः । इति ॥ कZ_०२.२४.०८ ॥
Transliteration
sūryād bījasiddhiḥ bṛhaspateḥ sasyānāṃ stambakāritā śukrād vṛṣṭiḥ | iti
Translation
Từ Mặt Trời có sự bén rễ/đặt hạt thành công; từ Sao Mộc có sự hình thành thân (stalk) của cây trồng; từ Sao Kim có mưa—đó là điều được nói (trong học thuyết).
Word by Word
सूर्यात्from the Sun; due to the Sun
सूर्यात्:
TypeNoun
Rootसूर्य
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी एकवचन (अपादान/हेतु-अर्थे)
बीजseed
बीज:
TypeNoun
Rootबीज
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (समासे पूर्वपद)
सिद्धिःsuccess; accomplishment; germination/establishment
सिद्धिः:
TypeNoun
Rootसिद्धि
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
बृहस्पतेःof (the planet) Bṛhaspati/Jupiter
बृहस्पतेः:
TypeNoun (Proper)
Rootबृहस्पति
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन
सस्यानाम्of crops
सस्यानाम्:
TypeNoun
Rootसस्य
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन
स्तम्बstalk; stem
स्तम्ब:
TypeNoun
Rootस्तम्ब
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (समासे पूर्वपद)
कारिताthe causing/production (of); making (into)
कारिता:
TypeNoun (Action noun/agentive abstract)
Rootकृ (√कृ)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; कृ-धातोः णिच् (causative) क्त-प्रत्ययान्त भाव/कर्तृवाचक-प्रयोगः; ‘कारिता’ = causing/producing
शुक्रात्from (the planet) Śukra/Venus; due to Śukra
शुक्रात्:
TypeNoun (Proper)
Rootशुक्र
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी एकवचन (अपादान/हेतु-अर्थे)
वृष्टिःrain; rainfall
वृष्टिः:
TypeNoun
Rootवृष्टि
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
इतिthus; so (it is said)
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formअव्यय; उद्धरण/समाप्ति-सूचक
Entities Mentioned
S
Sūrya (Sun)B
Bṛhaspati (Jupiter)Ś
Śukra (Venus)FAQs
It links observable/consulted indicators to crop stages, helping officials time sowing, irrigation, and contingency measures.