Sutra 19

Devanagari script

कर्मोदकप्रमाणेन कैदारं हैमनं ग्रैष्मिकं वा सस्यं स्थापयेत् ॥ कZ_०२.२४.१९ ॥

Transliteration

karmodakapramāṇena kaidāraṃ haimanaṃ graiṣmikaṃ vā sasyaṃ sthāpayet

Translation

Ông ta nên ấn định (lập kế hoạch) cây trồng—ruộng nước (kaidāra), vụ đông (haimana) hoặc vụ hè (graiṣmika)—tùy theo tỷ lệ lao động và lượng nước sẵn có.

Word by Word

• कर्मोदकप्रमाणेन: according to the measured quantity of irrigation/work-water
• Type: Noun
• Root: प्रमाण
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया-एकवचन (प्रमाणेन); समासपद

• कैदारम्: (a crop) of the irrigated/keḍāra type
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: कैदार
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; ‘सस्यं’ का विशेषण

• हैमनम्: a winter-season crop
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: हैमन
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; ‘सस्यं’ का विशेषण

• ग्रैष्मिकम्: a summer-season crop
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: ग्रैष्मिक
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; ‘सस्यं’ का विशेषण

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक (either/or)

• सस्यम्: crop (to be planted/raised)
• Type: Noun
• Root: सस्य
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; कर्मपद

• स्थापयेत्: should establish/arrange (i.e., have planted)
• Type: Verb
• Root: स्था (स्थापयति)
• Form: लोट्/विधिलिङ् (आज्ञार्थ/विध्यर्थ); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; causative (णिच्)

Entities Mentioned

• state farm/settlement manager
• labor force
• irrigation system

More Details

FAQs

What is the administrative takeaway of karmodakapramāṇena?

Cropping is not purely customary; it is a managed decision based on measurable constraints—water supply and labor capacity.