Sutra 15
Devanagari script
अह्नश्चाष्टमे भागे पण्याध्यक्षस्यार्पयेयुः इदं विक्रीतमिदं शेषमिति ॥ कZ_०२.१६.१५ ॥
Transliteration
ahnaś cāṣṭame bhāge paṇyādhyakṣasyārpayeyuḥ idaṃ vikrītam idaṃ śeṣam iti
Translation
Vào phần thứ tám của ngày (một thời điểm cố định hằng ngày), họ phải trình lên Tổng quản Thương mại báo cáo: “món này đã bán; món này còn lại”.
Word by Word
अह्नःof the day / during the day (genitive used in time-expression)
अह्नः:
TypeNoun
Rootअहन्
Formषष्ठी-एकवचनम् (पुं); 'अहन्' = day
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चय-अव्ययम्
अष्टमेin the eighth
अष्टमे:
TypeAdjective (Ordinal)
Rootअष्टम
Formसप्तमी-एकवचनम् (पुं/नपुं); 'अष्टम' = eighth
भागेpart/portion (i.e., time-slot/segment)
भागे:
TypeNoun
Rootभाग
Formसप्तमी-एकवचनम् (पुं); locus/time-division
पण्याध्यक्षस्यof the Superintendent of Trade (market superintendent)
पण्याध्यक्षस्य:
TypeNoun
Rootपण्याध्यक्ष
Formषष्ठी-एकवचनम् (पुं); पण्य + अध्यक्ष
अर्पयेयुःthey should hand over / submit
अर्पयेयुः:
TypeVerb
Rootअर्प्
Formलिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; causative/ṇic-form: अर्पयति
इदम्this
इदम्:
TypePronoun
Rootइदम्
Formप्रथमा/द्वितीया-एकवचनम् (नपुं); deictic pronoun
विक्रीतम्sold
विक्रीतम्:
TypeParticiple (Past Passive Participle)
Rootवि + क्री
Formकृदन्त (क्त), प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम् (नपुं); 'sold'
इदम्this
इदम्:
TypePronoun
Rootइदम्
Formप्रथमा/द्वितीया-एकवचनम् (नपुं)
शेषम्the remainder / balance (unsold stock)
शेषम्:
TypeNoun/Adjective
Rootशेष
Formप्रथमा/द्वितीया-एकवचनम् (नपुं); 'remainder/balance'
इतिthus (saying/indicating)
इति:
TypeParticle/Quotative
Rootइति
Formउद्धरण/वाक्य-समाप्ति-अव्ययम्
Entities Mentioned
P
paṇyādhyakṣa (Superintendent of Trade)M
market officersFAQs
A fixed reporting window reduces discretion, prevents delayed manipulation, and enables routine audits.
To reconcile cash receipts with inventory movement, detecting theft, under-reporting, or collusive pricing.