Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 8

यदि वा पश्येत्प्रत्यादेयमादाय कोशदण्डनिचयरक्षाविधानान्यवस्रावयिष्यामि खनिद्रव्यहस्तिवनसेतुबन्धवणिक्पथानुद्धृतसारान् करिष्यामि प्रकृतीरस्य कर्शयिष्यामि अपवाहयिष्यामि आयोगेनाराधयिष्यामि वा ताः परं प्रतियोगेन कोपयिष्यति प्रतिपक्षे वास्य पण्यमेनं करिष्यामि मित्रमपरुद्धं वास्य प्रतिपादयिष्यामि मित्रस्य स्वस्य वा देशस्य पीडामत्रस्थस्तस्करेभ्यः परेभ्यश्च प्रतिकरिष्यामि मित्रमाश्रयं वास्य वैगुण्यं ग्राहयिष्यामि तदमित्रविरक्तं तत्कुलीनं प्रतिपत्स्यते सत्कृत्य वास्मै भूमिं दास्यामि इति संहितसमुत्थितं मित्रं मे चिराय भविष्यति इति प्रत्यादेयमपि लाभमाददीत ॥ कZ_०९.४.०८ ॥

yadi vā paśyet pratyādeyam ādāya kośadaṇḍanicayarakṣāvidhānāny avasrāvayiṣyāmi khanidravyahastivanasetubandhavaṇikpathān uddhṛtasārān kariṣyāmi prakṛtīr asya karśayiṣyāmi apavāhayiṣyāmi āyogenārādhayiṣyāmi vā tāḥ paraṃ pratiyogena kopayiṣyati pratipakṣe vāsya paṇyam enaṃ kariṣyāmi mitram aparuddhaṃ vāsya pratipādayiṣyāmi mitrasya svasya vā deśasya pīḍām atra-sthas taskarebhyaḥ parebhyaś ca pratikariṣyāmi mitram āśrayaṃ vāsya vaiguṇyaṃ grāhayiṣyāmi tad amitraviraktaṃ tatkulīnaṃ pratipatsyate satkṛtya vāsmai bhūmiṃ dāsyāmi iti saṃhitasamutthitaṃ mitraṃ me cirāya bhaviṣyati iti pratyādeyam api lābham ādadīta

Hoặc, nếu ông ta thấy trước rằng bằng việc lấy ngay cả một khoản lợi phải hoàn trả, ông ta có thể: rút cạn kho tàng, sức mạnh trừng phạt, dự trữ tích lũy và các bố trí phòng vệ của địch; rút hết giá trị từ mỏ, tài nguyên vật chất, rừng voi, các công trình cầu/đê và các tuyến thương lộ; làm suy yếu và lôi kéo/chiếm đoạt các yếu tố cấu thành quốc gia (prakṛtis) của địch hoặc thu phục họ bằng lợi dụ; qua đó kích động địch nổi giận và lao vào cuộc cạnh tranh đối đầu một cách hấp tấp; biến hắn thành “món hàng” trong tay các đối thủ của hắn; phục hồi một đồng minh đang bị kiềm chế; khi hiện diện tại đó, bảo vệ lãnh thổ của mình hoặc của đồng minh khỏi bọn cướp và kẻ thù ngoại bang; khiến đồng minh phụ thuộc của địch nhận ra những khiếm khuyết của mình để xa lánh địch và trở về phía dòng tộc của mình; và bằng cách trọng đãi, thậm chí ban đất—để một liên minh hình thành từ những hoàn cảnh như vậy được bền lâu—thì ông ta có thể lấy ngay cả một khoản lợi phải hoàn trả.

यदिif
यदि:
TypeParticle/Conjunction
Rootयद्
Formavyaya (conditional)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formavyaya (alternative)
पश्येत्he should see/observe
पश्येत्:
TypeVerb
Rootदृश्
Formoptative, parasmaipada, 3rd sg (vidhi-liṅ)
प्रत्यादेयम्a recoverable (sum/asset)
प्रत्यादेयम्:
TypeNoun/Adjective
Rootप्रति-आ-दा (√दा)
Formaccusative singular neuter (used as object)
आदायhaving taken/collected
आदाय:
TypeGerund
Rootआ-दा (√दा)
Formktvā (absolutive)
कोश-दण्ड-निचय-रक्षा-विधानानिmeasures/arrangements for protecting the treasury, coercive power, accumulated stores, and security
कोश-दण्ड-निचय-रक्षा-विधानानि:
TypeNoun
Rootविधान
Formaccusative plural neuter; compound: (kośa + daṇḍa + nicaya + rakṣā)-vidhāna
अवस्रावयिष्यामिI will cause to drain away / bleed out
अवस्रावयिष्यामि:
TypeVerb
Rootava-sru (√स्रु)
Formcausative future, parasmaipada, 1st sg
खनि-द्रव्य-हस्ति-वन-सेतु-बन्ध-वणिक्-पथान्the routes/resources of mines, valuables, elephants, forests, bridge-works (tolls), and merchants’ roads
खनि-द्रव्य-हस्ति-वन-सेतु-बन्ध-वणिक्-पथान्:
TypeNoun
Rootपथ
Formaccusative plural masculine; compound: (khani + dravya + hasti + vana + setu-bandha + vaṇik)-patha
उद्धृत-सारान्with their substance extracted
उद्धृत-सारान्:
TypeAdjective
Rootउद्धृत
Formaccusative plural masculine; uddhṛta-sāra
करिष्यामिI will make/do
करिष्यामि:
TypeVerb
Rootकृ
Formfuture, parasmaipada, 1st sg
प्रकृतीःthe state-elements/constituents
प्रकृतीः:
TypeNoun
Rootप्रकृति
Formaccusative plural feminine
अस्यof him/of this (enemy)
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formgenitive singular masculine/neuter
कर्शयिष्यामिI will cause to be weakened / impoverish
कर्शयिष्यामि:
TypeVerb
Rootकृश्/कर्ष् (caus.)
Formcausative future, parasmaipada, 1st sg
अपवाहयिष्यामिI will cause to be carried away / divert
अपवाहयिष्यामि:
TypeVerb
Rootअप-वाह्
Formcausative future, parasmaipada, 1st sg
आयोगेनby an operation/agency (ploy)
आयोगेन:
TypeNoun
Rootआयोग
Forminstrumental singular masculine
आराधयिष्यामिI will win over / conciliate
आराधयिष्यामि:
TypeVerb
Rootआ-राध्
Formfuture, parasmaipada, 1st sg
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formavyaya (alternative)
ताःthose (prakṛtis)
ताः:
TypePronoun
Rootतद्
Formaccusative plural feminine
परम्further/moreover/then
परम्:
TypeAdverb/Adjective
Rootपर
Formavyaya (adverbial)
प्रतियोगेनby counter-effort/competition
प्रतियोगेन:
TypeNoun
Rootप्रतियोग
Forminstrumental singular masculine
कोपयिष्यतिhe will provoke (them) to anger
कोपयिष्यति:
TypeVerb
Rootकुप् (caus.)
Formcausative future, parasmaipada, 3rd sg
प्रतिपक्षेin the opposing side
प्रतिपक्षे:
TypeNoun
Rootप्रतिपक्ष
Formlocative singular masculine
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formavyaya (alternative)
अस्यof him
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formgenitive singular masculine/neuter
पण्यम्merchandise/commodity
पण्यम्:
TypeNoun
Rootपण्य
Formaccusative singular neuter
एनम्this person/him
एनम्:
TypePronoun
Rootएतद्
Formaccusative singular masculine
करिष्यामिI will make
करिष्यामि:
TypeVerb
Rootकृ
Formfuture, parasmaipada, 1st sg
मित्रम्an ally/friend
मित्रम्:
TypeNoun
Rootमित्र
Formaccusative singular neuter/masculine (here: ally)
अपरुद्धम्blocked/cut off
अपरुद्धम्:
TypePast Participle
Rootअप-रुध्
Formaccusative singular masculine/neuter; PPP
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formavyaya
अस्यof him
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formgenitive singular
प्रतिपादयिष्यामिI will cause to be restored/hand over
प्रतिपादयिष्यामि:
TypeVerb
Rootप्रति-पद् (caus.)
Formcausative future, parasmaipada, 1st sg
मित्रस्यof the ally
मित्रस्य:
TypeNoun
Rootमित्र
Formgenitive singular masculine/neuter
स्वस्यof one’s own
स्वस्य:
TypePronoun/Adjective
Rootस्व
Formgenitive singular masculine/neuter
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formavyaya
देशस्यof the country/territory
देशस्य:
TypeNoun
Rootदेश
Formgenitive singular masculine
पीडाम्distress/oppression
पीडाम्:
TypeNoun
Rootपीडा
Formaccusative singular feminine
अत्रस्थःbeing here/present here
अत्रस्थः:
TypeAdjective
Rootअत्रस्थ
Formnominative singular masculine
तस्करेभ्यःfrom thieves/bandits
तस्करेभ्यः:
TypeNoun
Rootतस्कर
Formablative plural masculine
परेभ्यःfrom others/enemies
परेभ्यः:
TypeNoun/Adjective
Rootपर
Formablative plural masculine
and
:
TypeParticle
Root
Formavyaya (conj.)
प्रतिकरिष्यामिI will counteract/remedy
प्रतिकरिष्यामि:
TypeVerb
Rootप्रति-कृ
Formfuture, parasmaipada, 1st sg
मित्रम्an ally
मित्रम्:
TypeNoun
Rootमित्र
Formaccusative singular
आश्रयम्a refuge/protector
आश्रयम्:
TypeNoun
Rootआश्रय
Formaccusative singular masculine
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formavyaya
अस्यof him
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formgenitive singular
वैगुण्यम्weakness/defect
वैगुण्यम्:
TypeNoun
Rootवैगुण्य
Formaccusative singular neuter
ग्राहयिष्यामिI will make (him) grasp/acknowledge
ग्राहयिष्यामि:
TypeVerb
Rootग्रह् (caus.)
Formcausative future, parasmaipada, 1st sg
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formaccusative singular neuter (or nominative/accusative as needed)
अमित्र-विरक्तम्estranged from the enemy
अमित्र-विरक्तम्:
TypeAdjective
Rootविरक्त
Formaccusative singular neuter; amitra-virakta
तत्-कुलीनम्of that lineage
तत्-कुलीनम्:
TypeAdjective
Rootकुलीन
Formaccusative singular neuter; tat-kulīna
प्रतिपत्स्यतेwill resort/come over
प्रतिपत्स्यते:
TypeVerb
Rootप्रति-पद्
Formfuture (luṭ/ lṛṭ usage), 3rd sg, ātmanepada
सत्कृत्यhaving honored
सत्कृत्य:
TypeGerund
Rootसत्-कृ
Formktvā (absolutive)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formavyaya
अस्मैto him
अस्मै:
TypePronoun
Rootइदम्
Formdative singular masculine
भूमिम्land/territory
भूमिम्:
TypeNoun
Rootभूमि
Formaccusative singular feminine
दास्यामिI will give
दास्यामि:
TypeVerb
Rootदा
Formfuture, parasmaipada, 1st sg
इतिthus
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formquotative indeclinable
संहित-समुत्थितम्arisen from a compact/alliance
संहित-समुत्थितम्:
TypeAdjective/PPP
Rootसमुत्थित
Formaccusative singular neuter; saṃhita-samutthita
मित्रम्ally
मित्रम्:
TypeNoun
Rootमित्र
Formaccusative singular
मेmy/to me
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formgenitive/dative singular (enclitic)
चिरायfor a long time
चिराय:
TypeAdverb
Rootचिर
Formdative of purpose used adverbially
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
TypeVerb
Rootभू
Formfuture, parasmaipada, 3rd sg
इतिthus
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formquotative indeclinable
प्रत्यादेयम्recoverable (amount)
प्रत्यादेयम्:
TypeNoun/Adjective
Rootप्रति-आ-दा (√दा)
Formaccusative singular neuter
अपिeven/also
अपि:
TypeParticle
Rootअपि
Formavyaya (concessive/emphatic)
लाभम्gain/profit
लाभम्:
TypeNoun
Rootलाभ
Formaccusative singular masculine
आददीतhe should take/collect
आददीत:
TypeVerb
Rootआ-दा (√दा)
Formoptative, parasmaipada, 3rd sg (vidhi-liṅ)
K
kośa (treasury)
D
daṇḍa (coercive power)
N
nicaya (reserves)
K
khani (mines)
H
hasti-vana (elephant forests)
S
setu-bandha (public works/bridges/embankments)
V
vaṇik-patha (trade routes)
P
prakṛti (elements of the state)
P
pratipakṣa (rivals)
M
mitra (ally)
T
taskara (robbers)

FAQs

When it produces decisive strategic effects—bleeding enemy finances and force, degrading key assets and routes, inducing defections, restoring allies, securing territory, and converting temporary advantage into durable alliance.

A mix of sanctions/financial warfare, infrastructure denial, influence operations (elite inducement), coalition management, and stabilization/security provision to reshape political alignments.