Sutra 14
Devanagari script
तद्भावभावित्वान्नित्यसत्कारानुगमाच्च मौलबलं भृतबलाच्छ्रेयः ॥ कZ_०९.२.१४ ॥
Transliteration
tad-bhāva-bhāvitvān nitya-satkāra-anugamāc ca maula-balaṃ bhṛta-balāc chreyaḥ |
Translation
Vì nó bắt rễ trong lòng trung thành/bản sắc bền vững và vì nó theo sau từ sự thừa nhận và hậu thuẫn liên tục, lực lượng nòng cốt/quân thường trực của chính nhà vua (maula) đáng chuộng hơn quân lính thuê (bhṛta).
Word by Word
तद्भावभावित्वात्because of its being dependent on that (underlying) condition/state
तद्भावभावित्वात्:
TypeNoun
Rootभाव (√भू)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; पञ्चमी; तद्-भाव-भावित्व (तस्य भावः = that state; तद्भावस्य भावित्वम् = being conditioned by/depending on that state) + तस् (ablative)
नित्यconstant, regular
नित्य:
TypeAdjective
Rootनित्य
Formअव्ययवत्-विशेषण (समासपूर्वपद); ‘constant/regular’—used as qualifier in the following compound
सत्कारhonour, proper maintenance/reward
सत्कार:
TypeNoun
Rootसत्कार
Formपुंलिङ्ग; एकवचन (समासाङ्ग); ‘honour/maintenance/reward’
अनुगमात्because of (their) following/continued adherence
अनुगमात्:
TypeNoun
Rootअनुगम (anu-√गम्)
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; पञ्चमी; ‘following/attending upon’
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
मौलhereditary, native
मौल:
TypeAdjective
Rootमौल
Formविशेषण; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; ‘hereditary/indigenous (of the realm)’—qualifies बलम्
बलम्army/force
बलम्:
TypeNoun
Rootबल
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा
भृतबलात्than hired/paid troops
भृतबलात्:
TypeNoun
Rootभृतबल
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; पञ्चमी; भृत (= maintained/paid, hired) + बल (troops)
श्रेयःis better/superior
श्रेयः:
TypeNoun
Rootश्रेयस्
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; comparative sense ‘better/superior’
Entities Mentioned
M
maula-bala (standing troops)B
bhṛta-bala (hired troops)FAQs
Institutionalized continuity: stable affiliation plus regular pay/recognition (‘nitya-satkāra’) creates predictable obedience and reduces opportunistic defection.