Adhyaya 254

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे व्यवहारो नाम त्रिपञ्चाशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ चतुःपञ्चाशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः दिव्यप्रमाणकथनं अग्निर् उवाच तपस्विनो दानशीलाः कुलीनाः सत्यवादिनः धर्मप्रधाना ऋजवः पुत्रवन्तो धनान्विताः

Như vậy, trong Agni Mahāpurāṇa, chương thứ 253 mang tên “Vyavahāra” (Thủ tục pháp lý) kết thúc. Nay bắt đầu chương thứ 254: “Trình bày về các chứng cứ thần linh (Divya-pramāṇa).” Agni nói: “Những người đáng được nương cậy là các bậc khổ hạnh, có tâm bố thí, thuộc dòng dõi tốt, lời nói chân thật, lấy Dharma làm trọng, ngay thẳng, có con trai, và đầy đủ tài sản.”

Verse 2

पञ्चयज्ञक्रियायुक्ताः साक्षिणः पञ्च वा त्रयः यथाजाति यथावर्ण सर्वे सर्वेषु वा स्मृताः

Nhân chứng phải là người đang thực hành năm bổn phận tế tự (pañca-yajña); số lượng hoặc năm người hoặc ba người. Việc tuyển chọn theo cộng đồng (jāti) và giai tầng xã hội (varṇa); hoặc cũng có thể chấp nhận những người đủ tư cách từ mọi nhóm trong mọi việc, như lời dạy truyền.

Verse 3

स्त्रीवृद्धबालकितवमत्तोन्मत्ताभिशस्तकाः रङ्गावतारिपाषण्डिकूटकृद्विकलेन्द्रियाः

Phụ nữ, người quá già, trẻ nhỏ, kẻ cờ bạc, người say rượu, kẻ loạn trí, người đang bị cáo buộc hay bị khiển trách, người diễn trò sân khấu, kẻ theo tà phái, kẻ làm giả, và người suy giảm các căn (giác quan/năng lực) đều bị xem là không đủ tư cách (trong các việc pháp lý như làm chứng).

Verse 4

पतिताप्तान्नसम्बन्धिसहायरिपुतस्कराः अमाक्षिणः सर्वसाक्षी चौर्यपारुष्यसाहसे

Kẻ sa đọa (patita), người thân cận, người sống nhờ cơm áo của mình (người lệ thuộc), bà con, đồng minh, kẻ thù và kẻ trộm không được chấp nhận làm nhân chứng; tuy nhiên, trong các vụ trộm cắp, hành hung/bạo lực và cưỡng bức, bất cứ ai cũng có thể làm chứng.

Verse 5

उभयानुमतः साक्षी भवत्येकोपि धर्मवित् अब्रुवन् हि नरः साक्ष्यमृणं सदशबन्धकम्

Dù chỉ một nhân chứng, nếu được cả hai bên chấp thuận và là người hiểu biết pháp (dharma), thì cũng thành nhân chứng hợp lệ. Vì người đàn ông cố tình không khai chứng—thì tội của việc ấy trở thành một món nợ, luôn trói buộc ông ta như mười xiềng xích.

Verse 6

राज्ञा सर्वं प्रदाप्यः स्यात् षट्चत्वारिंशके ऽह्ननि न ददाति हि यः साक्ष्यं जानन्नपि नराधमः

Đến ngày thứ bốn mươi sáu, nhà vua phải khiến kẻ ấy bị tịch thu toàn bộ tài sản. Thật vậy, kẻ hèn mạt kia, dù biết rõ (sự việc), vẫn không chịu làm chứng.

Verse 7

स कूटसाक्षिणां पापैस्तुल्यो दण्डेन चैव हि साक्षिणः श्रावयेद्वादिप्रतिवादिसमीपगान्

Người ấy thật sự đồng tội với kẻ làm chứng gian và cũng chịu hình phạt tương ứng; vì vậy phải thẩm vấn/cho nhân chứng khai trước mặt nguyên đơn và bị đơn đang ở gần đó.

Verse 8

ये पातककृतां लोका महापातकिनां तथा अग्निदानाञ्च ये लोका ये च स्त्रीबालघातिनां

Các cõi (cảnh giới) thuộc về kẻ phạm tội thường, và cũng như của kẻ phạm đại tội; các cõi của kẻ phóng hỏa, và của kẻ sát hại phụ nữ và trẻ em—tất cả những cõi ấy (đang được nêu ra).

Verse 9

तान् सर्वान् समवाप्नोति यः साक्ष्यमनृतं वदेत् सुकृतं यत्त्वया किञ्चिज्जन्मान्तरशतैः कृतम्

Ai nói dối khi làm chứng thì gánh chịu tất cả (tội và quả báo) ấy; và mọi công đức mà ngươi đã tích lũy—dù chỉ chút ít—trong hàng trăm đời, cũng bị tiêu hoại/đánh mất.

Verse 10

तत्सर्वं तस्य जानीहि यं पराजयसे मृषा द्वैधे बहूनां वचनं समेषु गुणिनान्तथा

Hãy biết rằng tất cả điều ấy thuộc về người mà ngươi đã đánh bại bằng lời dối trá. Khi có nghi ngờ, hãy chấp nhận lời của số đông; cũng vậy, giữa những người ngang hàng, hãy chấp nhận lời của bậc có đức hạnh.

Verse 11

गुणिद्वैधे तु वचनं ग्राह्यं ये गुणवत्तराः यस्योचुः साक्षिणः सत्यां प्रतिज्ञां स जयी भवेत्

Khi có nghi ngờ về mức độ đáng tin (phẩm chất) của các bên, phải chấp nhận lời của những người có tư cách cao hơn. Người mà các nhân chứng xác nhận lời khẳng định/lời thệ ước là chân thật thì sẽ thắng kiện.

Verse 12

अन्यथा वादिनो यस्य ध्रूवस्तस्य पराजयः उक्ते ऽपि साक्षिभिः साक्ष्ये यद्यन्ये गुणवत्तराः

Nếu một bên kiện tụng biện luận trái với điều đã được xác lập, thì thất bại của người ấy là chắc chắn. Dẫu lời chứng đã được các nhân chứng trình bày, nếu có những nhân chứng khác đáng tin cậy và có công đức, phẩm hạnh cao hơn, thì lời chứng của họ được coi là trội hơn.

Verse 13

द्विगुणा वान्यथा ब्रूयुः कूटाः स्युःपूर्वसाक्षिणः पृथक् पृथग्दण्डनीयाः कूटकृत्साक्षिणस् तथा

Nếu các nhân chứng trước đó nói khác đi (tức trái với lời chứng ban đầu của chính mình), thì phải bị coi là nhân chứng giả dối. Kẻ bịa đặt điều gian và những nhân chứng tiếp tay cho sự bịa đặt ấy đều phải bị xử phạt riêng rẽ, mỗi người theo đúng hành vi của mình.

Verse 14

विवादाद्द्विगुणं दण्डं विवास्यो ब्राह्मणः स्मृतः यः साक्ष्यं श्रावितो ऽन्येभ्यो निह्नुते तत्तमोवृतः

Đối với việc chối bỏ trong tranh tụng, hình phạt được tuyên là gấp đôi; và một brāhmaṇa (phạm lỗi ấy) phải bị lưu đày. Kẻ nào sau khi đã để cho người khác nghe lời chứng của mình rồi lại phủ nhận, thì được nói là bị bao phủ bởi bóng tối (tamas).

Verse 15

स दाप्यो ऽष्टगुणम् दण्डं ब्राह्मणन्तु विवासयेत् वर्णिनां हि बधो यत्र तत्र साक्ष्यअनृतं वदेत्

Người ấy phải bị buộc nộp phạt gấp tám lần; còn brāhmaṇa thì thay vào đó phải bị lưu đày. Vì ở nơi nào mà việc xử tử các thành viên của (ba) varṇa sẽ xảy ra (do hệ quả), thì tại đó nên nói lời không thật khi làm chứng.

Verse 16

यः कश्चिदर्थो ऽभिमतः स्वरुच्या तु परस्परं लेख्यं तु साक्षिमत् कार्यं तस्मिन् धनिकपूर्वकम्

Bất cứ giao dịch nào được đôi bên thỏa thuận theo ý muốn của mình, thì nên lập văn bản có nhân chứng làm chứng—được soạn thảo trong sự hiện diện của chủ nợ (người cho vay).

Verse 17

समामासतदर्हाहर् नामजातिस्वगोत्रजैः सब्रह्मचारिकात्मीयपितृनामादिचिह्नितम्

Văn bản phải được ghi rõ năm, tháng và ngày thích hợp; đồng thời xác định bằng tên người ấy, giai cấp (jāti/varna) và gotra của chính mình, kèm theo tên các bạn đồng học (brahmacārin), cũng như tên cha ruột và các dấu hiệu nhận dạng khác.

Verse 18

समाप्ते ऽर्थे ऋणी नाम स्वहस्तेन निवेशयेत् मतं मे ऽमुकपुत्रस्य यदत्रोपरिलेखितं

Khi giao dịch đã hoàn tất, người mắc nợ phải tự tay ghi tên mình (để xác nhận), và viết: “Đây là sự tán thành của tôi—của người tên ấy, con của người tên ấy—đúng như đã được ghi ở phần trên của văn bản này.”

Verse 19

साक्षिणश् च स्वहस्तेन पितृनामकपूर्वकम् अत्राहममुकः साक्षी लिखेयुरिति ते समाः

Và các nhân chứng cũng phải tự tay viết, có ghi trước tên cha mình, rồi ghi trong văn bản: “Tại đây, tôi—người tên ấy—là nhân chứng”; các lời chứng thực phải được lập như vậy.

Verse 20

अलिपिज्ञ ऋणी यः स्यालेकयेत् स्वमतन्तु सः साक्षी वा साक्षिणान्येन सर्वसाक्षिसमीपतः

Nếu người mắc nợ không biết chữ, thì lời trình bày của chính người ấy phải được ghi chép lại; và người ấy (con nợ) phải làm chứng, hoặc một người khác đủ tư cách làm thay, trước sự hiện diện của toàn thể các nhân chứng.

Verse 21

उभयाभ्यर्थितेनैतन्मया ह्य् अमुकसूनुना लिखितं ह्य् अमुकेनेति लेखको ऽथान्ततो लिखेत्

Rồi ở phần cuối, người chép (thư lại) phải ghi: “Văn bản này do tôi—người tên ấy, con của người tên ấy—viết theo yêu cầu của cả hai bên, (và) cho người tên ấy.”

Verse 22

विनापि साक्षिभिर् लेख्यं स्वहस्तलिखितञ्च यत् तत् प्रमाणं स्मृतं सर्वं बलोपधिकृतादृते

Văn thư viết ra—dẫu không có nhân chứng—và mọi điều do chính tay mình viết, đều được coi là chứng cứ hợp lệ; trừ khi văn thư ấy được lập do cưỡng bức hoặc gian trá.

Verse 23

ऋणं लेख्यकृतं देयं पुरुषैस्त्रिभिरेव तु आधिस्तु भुज्यते तावद्यावत्तन्न प्रदीयते

Khoản nợ được lập bằng văn tự thì phải hoàn trả theo văn tự ấy, được xác nhận/thi hành trên lời chứng của ba người. Còn tài sản cầm cố (ādhi) thì chủ nợ chỉ được hưởng dụng cho đến khi khoản nợ ấy được trả xong.

Verse 24

देशान्तरस्थे दुर्लेख्ये नष्टोन्मृष्टे हृते तथा भिन्ने च्छिन्ने तथा दग्धे लेख्यमन्यत्तु कारयेत्

Khi văn tự được giữ ở xứ khác, khó đọc, bị mất, bị xóa, bị trộm, bị rách, bị cắt, hoặc bị cháy, thì nên lập một văn bản khác thay thế.

Verse 25

सन्दिग्धार्थविशुद्ध्यर्थं स्वहस्तलिखितन्तु यत् युक्तिप्राप्तिक्रियाचिह्नसम्बन्धागमहेतुभिः

Để làm sáng tỏ ý nghĩa còn nghi ngờ, nên nương vào điều do chính tay mình viết, và định đoạt dựa trên các căn cứ: lý luận, sự xác chứng đã được thiết lập, thủ tục thực hành, dấu hiệu nhận dạng, mối liên hệ văn cảnh, và truyền thống thẩm quyền (āgama).

Verse 26

लेख्यस्य पृष्ठे ऽभिलिखेत् प्रविष्टमधमर्णिनः धनी चोपगतं दद्यात् स्वहस्तपरिचिह्नितम्

Ở mặt sau văn tự, nên ghi việc nhập sổ (tức việc thanh toán/giải ước) do người mắc nợ thực hiện; và chủ nợ, khi đã nhận tiền, phải cấp biên nhận có dấu tay/chữ ký của chính mình.

Verse 27

दत्वर्णं पाटयेल्लेख्यं शुद्ध्यै चान्यत्तु कारयेत् साक्षिमच्च भवेद्यत्तु तद्दातव्यं ससाक्षिकं

Sau khi bổ sung các chữ còn thiếu hoặc sửa các chữ sai, phải cho đọc lại văn bản đã viết; và để việc chỉnh lý được trọn vẹn, nên lập thêm một văn bản mới. Điều gì cần được xác nhận bằng nhân chứng thì phải thi hành và giao nộp cùng với nhân chứng.

Verse 28

तुलाग्न्यापो विषं कोषो दिव्यानीह विशुद्धये महाभियोगेष्वेतानि शीर्षकस्थे ऽभियोक्तरि

Ở đây, để xác lập sự thanh tịnh (vô tội), các phép thử thần minh gồm: cân (tulā), lửa, nước, độc dược và phép thử koṣa. Những phép này được dùng trong các vụ cáo buộc trọng đại, khi người tố cáo là bậc có địa vị cao.

Verse 29

रुच्या वान्यतरः कुर्यादितरो वर्तयेच्छिरः विनापि शीर्षकात् कुर्यान्नृपद्रोहे ऽथ पातके

Tùy ý, một người có thể thi hành việc xử, còn người kia quay mặt đi; hoặc, ngay cả không có bệ kê chém đầu, vẫn phải thi hành trong trường hợp phản nghịch đối với vua và trong các trọng tội khác.

Verse 30

नासहस्राद्धरेत् फालं न तुलान्न विषन्तथा नृपार्थेष्वभियोगेषु वहेयुः शुचयः सदा

Không nên nhận lưỡi cày dù đáng giá đến một nghìn, cũng không nên nhận cân để cân đo, và likewise không nên nhận độc dược. Trong các vụ cáo buộc và tranh tụng liên quan đến lợi ích của nhà vua, người thanh sạch phải luôn gánh vác bổn phận với liêm chính.

Verse 31

सहस्रार्थे तुलादीनि कोषमल्पे ऽपि दापयेत् शतार्धं दापयेच्छुद्धमशुद्धो दण्डभाग् भवेत्

Trong vụ việc có giá trị một nghìn, phải buộc kẻ phạm trả theo cân đo và các thứ liên quan đến trọng lượng, và phải nộp phép koṣa dù nhỏ. Nếu việc đo lường/giao dịch là thanh sạch thì buộc nộp nửa của một trăm; còn nếu là bất tịnh (gian trá/khuyết hỏng) thì người ấy phải chịu phần hình phạt (tiền phạt).

Verse 32

सचेलस्नातमाहूय सूर्योदय उपोषितम् कारयेत्दर्वदिव्यानि नृपब्राह्मणसन्निधौ

Sau khi triệu người ấy—đã tắm mà vẫn mặc y phục và nhịn ăn lúc mặt trời mọc—người ta nên cho người ấy chịu các phép thử bằng cỏ darbha, trước sự chứng kiến của nhà vua và các Bà-la-môn.

Verse 33

तुला स्त्रीबालवृद्धान्धपङ्गुब्राह्मणरोगिणां अग्निर्ज्वलं वा शूद्रस्य यवाः सप्त विषस्य वा

Đối với phụ nữ, trẻ em, người già, người mù, người què, các Bà-la-môn và người bệnh, phép thử là bằng cân (cân đo). Đối với người Thủ-đà-la, phép thử có thể bằng lửa đang bùng cháy; hoặc, cách khác, bằng độc dược—liều lượng bằng bảy hạt lúa mạch.

Verse 34

तुलाधारणविद्वद्भिरभियुक्तस्तुलाश्रितः प्रतिमानसमीभूतो रेखां कृत्वावतारितः

Kế đó, được các bậc am tường nghi thức cân đo chỉ dẫn, người bị khảo nghiệm bước lên cân; sau khi được làm cho ngang bằng với quả cân chuẩn, người ta kẻ một vạch dấu, rồi cho người ấy bước xuống.

Verse 35

आदित्यचन्द्रावनिलो ऽनलश् च द्यौर्भूमिरापोहृदयं यमश् च अहश् च रात्रिश् च उभे च सन्ध्ये धर्मश् च जानाति नरस्य वृत्तम्

Mặt Trời và Mặt Trăng, Gió và Lửa, Trời, Đất, Nước, chính Tâm của mỗi người và thần Yama; Ngày và Đêm, cả hai thời giao (bình minh và hoàng hôn), và chính Pháp (Dharma)—tất thảy đều biết hạnh kiểm của con người.

Verse 36

त्वं तुले सत्यधामासि पुरा देवैर् विनिर्मिता सत्यं वदस्व कल्याणि संशयान्मां विमोचय

Hỡi Cán Cân, ngươi là nơi cư ngụ của Chân Thật, do chư thiên tạo dựng từ thuở xưa. Hỡi đấng cát tường, xin nói điều chân thật và giải thoát ta khỏi mọi nghi hoặc.

Verse 37

यद्यस्मि पापकृन्मातस्ततो मां त्वमधो नय शुद्धश्चेद्गमयोर्ध्वम्मां तुलामित्यभिमन्त्रयेत्

“Nếu con là kẻ tạo tội, hỡi Mẹ, xin dẫn con xuống dưới; còn nếu con thanh tịnh, xin dẫn con lên trên”—như vậy, người ta nên tụng thần chú này khi cử hành nghi thức cân (tulā).

Verse 38

करौ विमृदितव्रीहेर्लक्षयित्वा ततो न्यसेत् सप्ताश्वप्त्यस्य पत्राणि तावत् सूत्रेण वेष्टयेत्

Sau khi dùng hạt gạo đã giã nát để đánh dấu hai bàn tay, rồi thực hiện phép đặt (nyāsa). Tiếp đó, quấn bảy lá aśvaptī bằng một sợi chỉ.

Verse 39

त्वमेव सर्वभूतानामन्तश् चरसि पावक साक्षिवत् पुण्यपापेभ्यो ब्रूहि सत्यङ्गरे मम

Chỉ riêng Ngài, hỡi Pāvaka (Lửa), vận hành trong lòng mọi hữu tình như một chứng nhân. Về phúc và tội, xin hãy nói sự thật đến tận các chi thể của con, hỡi Agni—than hồng.

Verse 40

तस्येत्युक्तवतो लौहं पञ्चाशत्पलिकं समम् अग्निर्वर्णं न्यसेत् पिण्डं हस्तयोरुभयोरपि

Đối với người đã được chỉ dạy như vậy, một khối sắt đồng đều nặng năm mươi pala, có sắc như lửa, nên được đặt thành một cục trong cả hai tay.

Verse 41

स तमादाय सप्तैव मण्डलानि शतैर् व्रजेत् षोडशाङ्गुलकं ज्ञेयं मण्डलं तावदन्तरम्

Lấy chuẩn ấy làm căn bản, người ta tiến hành theo từng trăm cho đến bảy maṇḍala. Một maṇḍala được hiểu là mười sáu aṅgula, và khoảng cách giữa các maṇḍala cũng bằng đúng chừng ấy.

Verse 42

मुक्त्वाग्निं मृदितव्रीहिरदग्धः शुद्धिमाप्नुयात् अन्तरा पतिते पिण्डे सन्देहे वा पुनर्हरेत्

If the fire has been set aside, the (rice-grain) offering—made from crushed rice and not scorched—brings about purification. But if the rice-ball (piṇḍa) falls in the middle (of the rite), or if there is any doubt (about its correctness), it should be taken/removed again and repeated.

Verse 43

पवित्राणां पवित्र त्वं शोध्यं शोधय पावन सत्येन माभिरक्षस्व वरुणेत्यभिशस्तकम्

O Varuṇa—purest among the pure—O purifier, purify what is to be purified. By truth, protect me; thus is the (mantra) called the Abhiśastaka.

Verse 44

नाभिदघ्नोदकस्थस्य गृहीत्वोरू जलं विशेत् समकालमिषुं मुक्तमानीयान्यो जवो नरः

Standing in water up to the navel, he should grasp his thighs and plunge into the water; another man—swift—should, in the same time, release an arrow and bring it back (retrieve it).

Verse 45

यदि तस्मिन्निमग्नाङ्गं पश्येच्च शुद्धिमाप्नुयात् त्वं विष ब्रह्मणः पुत्र सत्यधर्मे व्यवस्थित

If one sees a body (or limb) sunk in that (water), he would obtain purification. You, O Viṣa, son of Brahmā, are established in the dharma of truth.

Verse 46

त्रायस्वास्मादभीशापात् सत्येन भव मे ऽमृतम् एवमुक्त्वा विषं सार्ङ्गं भक्षयेद्धिमशैलजं

“Protect me from this dreadful curse; by the power of truth, become nectar (deathless) for me.” Having said thus, one should ingest the poison called Sārṅga, the kind that arises from the Himālaya.

Verse 47

यस्य वेगैर् विना जीर्णं शुद्धिं तस्य विनिर्दिशेत् देवानुग्रान् समभ्यर्च्य तत्स्नानोदकमाहरेत्

Đối với người đã tiêu hóa xong mà các thôi thúc tự nhiên của thân thể không được bài tiết đúng cách, cần nêu rõ phép tẩy tịnh đã được quy định. Sau khi cung kính thờ phụng các thần linh ban ân, hãy đem nước dùng cho lễ tắm tẩy tịnh ấy về.

Verse 48

संश्राव्य पापयेत्तस्माज्जलात्तु प्रसृतित्रयम् आचतुर्दशमादह्नो यस्य नो राजदैविकम्

Sau khi làm cho mọi người được nghe (tức công bố hoặc thú nhận), người ấy phải thực hành nghi thức sám hối. Vì vậy, trong trường hợp lỗi không thuộc về tội đối với vua/nhà nước và cũng không phải tội phạm thượng đối với thần linh, hãy uống ba prasṛti nước, kéo dài cho đến ngày thứ mười bốn.

Verse 49

व्यसनं जायते घोरं स शुद्धः स्यादसंशयम् सत्यवाहनशस्त्राणि गोवीजकनकानि च

Nếu một tai ương ghê gớm giáng xuống (người bị cáo buộc/người tham dự), thì phải xem người ấy là đã được tẩy sạch—không nghi ngờ. (Những vật/khổ hình dùng trong phép thử gồm) cỗ xe mang chân lý và các khí giới, cùng với bò, hạt giống và vàng.

Verse 50

देवतागुरुपादाश् च इष्टापूर्तकृतानि च इत्येते सुकराः प्रोक्ताः शपथाः स्वल्पसंशये

Thề nhân danh các thần linh, thề bởi đôi chân của bậc guru, và thề bởi các công hạnh iṣṭa và pūrta mà mình đã làm—đó được nói là những hình thức thệ nguyện dễ hơn, dùng khi sự nghi ngờ chỉ là nhỏ.