Adhyaya 203

Đức Agni giảng cho Vasiṣṭha về sự vận hành của nhân quả nghiệp báo lúc chết và sau khi chết. Ngài mở đầu bằng nguyên lý hộ trì của lòng sùng kính: thờ phụng Viṣṇu với các phẩm vật như hoa sẽ ngăn việc sa vào địa ngục; cái chết xảy ra khi hữu tình gặp nhân duyên gần như nước, lửa, độc, vũ khí, đói khát, bệnh tật hoặc té ngã. Khi ấy jīva thọ nhận một thân khác tương xứng với nghiệp—chịu khổ vì tội, hưởng lạc vì dharma. Agni mô tả lộ trình hậu tử: sứ giả đáng sợ của Yama dẫn kẻ có tội qua cổng phương Nam và “đường xấu”, còn người công chính đi theo những nẻo khác. Trọng tâm chương là liệt kê các naraka cụ thể và hình phạt, đối chiếu từng lỗi đạo đức (bạo lực, trộm cắp, tà dâm, làm ô uế nghi lễ, sao lãng bổn phận) với những trải nghiệm địa ngục tương ứng. Phần kết chuyển từ nỗi sợ sang phương thuốc: thực hành vrata bền bỉ—đặc biệt chay tịnh/nhịn ăn trọn tháng, giữ Ekādaśī và Bhīṣma-pañcaka—là sự bảo hộ theo dharma để tránh số phận naraka.