Adhyaya 150

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे युद्धजयार्णवे अयुतलक्षकोटिहोमो नामोनपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः अथ पञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः मन्वन्तराणि अग्निर् उवाच मन्वन्तराणि वक्ष्यामि आद्याः स्वायम्भुवो मनुः अग्नीध्राद्यास्तस्य सुता यमो नाम तदा सुराः

Như vậy, trong Agni Mahāpurāṇa, thuộc phần mang tên “Đại dương Chiến thắng trong Chiến trận”, chương thứ 149 kết thúc, có nhan đề “Homa mười nghìn, một trăm nghìn và mười triệu (lần cúng)”. Nay bắt đầu chương thứ 150: “Các Manvantara”. Agni nói: “Ta sẽ trình bày các Manvantara. Manvantara đầu tiên là Svāyambhuva Manu; các con trai của ngài, bắt đầu từ Agnīdhra, (đã trị vì khi ấy), và trong hàng chư thiên lúc bấy giờ, danh xưng nổi bật là Yama.”

Verse 2

और्वाद्याश् च सप्तर्षय इन्द्रश् चैव शतक्रतुः पारावताः सतुषिता देवाः स्वारोचिषे ऽन्तरे

Trong Manvantara Svārociṣa, bảy vị Thánh hiền (Saptarṣi) do Aurva đứng đầu; Indra là Śatakratu; và chư thiên thuộc các nhóm Pārāvata và Satuṣita.

Verse 3

विपश्चित्तत्र देवेन्द्र ऊर्जस्तम्भादयो द्विजाः चैत्रकिम्पुरुषाः पुत्रास्तृतीयश्चोत्तोतमो मनुः

Tại Manvantara ấy có Vipaścit và Devendra; cùng các bậc hiền triết song sinh (dvija) bắt đầu từ Ūrjastambha. Các người con là Caitra và Kimpuruṣa; và Manu thứ ba là Ottotama.

Verse 4

सुशान्तिरिन्द्रो देवाश् च सुधामाद्या वशिष्ठजाः सप्तर्षयो ऽजाद्याः पुत्राश् चतुर्थस्तामसी मनुः

Suśānti là Indra; và chư thiên là các nhóm bắt đầu từ Sudhāmā. Bảy Ṛṣi là các con của Vasiṣṭha; còn các người con (của Manu) bắt đầu từ Aja. Manu thứ tư là Tāmasa Manu.

Verse 5

स्वरूपाद्याः सुरगणाः शिखिरिन्द्रः सुरेश्वरः ज्योतिर्धामादयो विप्रा नव ख्यातिमुखाः सुताः

Các đoàn thần linh (suragaṇa) bắt đầu từ Svarūpa được gọi tên như vậy; trong đó có Śikhirindra và Sureśvara. Các bậc Bà-la-môn hiền triết bắt đầu từ Jyotirdhāman là chín người con, đứng đầu là Khyāti.

Verse 6

रैवते वितथश्चेन्द्रो अमिताभास् तथा सुराः हिरण्यरोमाद्या मुनयो बलबन्धादयः सुताः

Trong Manvantara của Raivata, Vitatha là vị tổ (progenitor), và Indra là chúa tể của chư thiên; các thần được gọi là Amitābhā. Các bậc muni do Hiraṇyaroman dẫn đầu; và các người con bắt đầu từ Balabandha (v.v.).

Verse 7

मनोजवश्चाक्षुषे ऽथ इन्द्रः स्वात्यादयः सुराः सुमेधाद्या महर्षयः पुरुप्रभृतयः सुताः

Trong Manvantara Cākṣuṣa, Manojava là Indra; Svāti và các vị khác là chư thiên; Sumedhā và các vị khác là các đại hiền triết; còn Puru cùng những người còn lại là các người con (dòng dõi).

Verse 8

विवस्वतः सुतो विप्रः श्राद्धदेवो मनुस्ततः आदित्यवसुरुद्राद्या देवा इन्द्रः पुरन्दरः

Hỡi Bà-la-môn, con của Vivasvat chính là Śrāddhadeva Manu. Từ ngài phát sinh các thần bắt đầu với Āditya, Vasu và Rudra; và Indra, kẻ phá thành, tức Purandara.

Verse 9

वशिष्ठः काश्यपो ऽथात्रिर्जमदग्निः सगोतमः विश्वामित्रभरद्वाजौ मुनयः सप्त साम्प्रतं

Vasiṣṭha, Kāśyapa, rồi Atri, Jamadagni và cả Gotama—cùng với Viśvāmitra và Bharadvāja—đó là bảy vị hiền triết (Saptarṣi) hiện thời.

Verse 10

इक्ष्वाकुप्रमुखाः पुत्रा अंशेन हरिराभवत् स्वायम्भुवे मानसो ऽभूदजितस्तदनन्तरे

Các người con bắt đầu từ Ikṣvāku đã trở thành những sự hiển lộ của Hari nhờ một phần quyền năng thiêng liêng của Ngài. Trong Manvantara Svāyambhuva, hóa thân mang danh Mānasa xuất hiện; và sau đó, hóa thân Ajita hiện ra.

Verse 11

सत्यो हरिर्देवदरो वैकुण्ठो वामनः क्रमात् छायाजः सूर्यपुत्रस्तु भविता चाष्टमो मनुः

Theo thứ tự, Ngài được gọi là Satya, Hari, Devadāra, Vaikuṇṭha và Vāmana. Còn Chāyāja—quả thật là con của Thần Mặt Trời—sẽ trở thành Manu thứ tám.

Verse 12

पूर्वस्य च सवर्णो ऽसौ सावर्णिर्भविताष्टमः सुतपाद्या देवगणा दीप्तिमद्द्रौणिकादयः

Và vị ấy sẽ cùng dòng dõi với Manu trước; Sāvarṇi ấy sẽ trở thành Manu thứ tám. Các đoàn thần sẽ là Sutapā và những vị khác, khởi đầu từ Dīptimat và Drauṇika.

Verse 13

मुनयो बलिरिन्द्रश् च विरजप्रमुखाः सुताः नवमो दक्षसावर्णिः पाराद्याश् च तदा सुराः

Các bậc Muni, Bali và Indra, cùng các người con do Viraja đứng đầu—trong thời kỳ ấy, Manu thứ chín là Dakṣa-sāvarṇi; và khi đó các thần là những vị bắt đầu từ Pāra.

Verse 14

इन्द्रश् चैवाद्भुतस्तेषां सवनाद्या द्विजोत्तमाः धृतकेत्वादयः पुत्रा ब्रह्मसावर्णिरित्यतः

Và trong số họ, Indra quả thật là Adbhuta. Các bậc hai lần sinh tối thượng khởi đầu từ Savana; còn các người con khởi đầu từ Dhṛtaketu. Từ đây trở đi, bản kể tiếp tục với Brahma-Sāvarṇi.

Verse 15

सुखादयो देवगणास्तेषां शान्तिः शतक्रतुः हिरण्यरोमाद्या ऋषय इति ञ तथा सुरा इति छ हविष्याद्याश् च मुनयः सुक्षेत्राद्याश् च तत्सुताः

Các nhóm Deva được gọi là “Sukha” và những nhóm khác; trong đó có nêu “Śānti” và “Śatakratu” (Indra). Các Ṛṣi là Hiraṇyaroman và những vị khác. Cũng vậy, có một nhóm gọi là “Surā” (v.v.). Lại nữa, các Muni là Haviṣya và những vị khác; còn Sukṣetra và những vị khác là con của họ.

Verse 16

धर्मसावर्णिकश्चाथ विहङ्गाद्यास्तदा सुराः गणेशश्चेन्द्रो नश् चराद्या मुनयः पुत्रकामयोः

Rồi (trong Manvantara ấy), Manu là Dharmasāvarṇika; các thần được dẫn đầu bởi Vihaṅga; có nhắc đến Gaṇeśa; Indra là Naś (Naraśa/Naś); và các Muni là Carādyā (bắt đầu từ Cara), gắn với các nghi lễ dành cho người cầu con trai.

Verse 17

सर्वत्रगाद्या रुद्राख्यः सावर्णिभविता मनुः ऋतधामा सुरेन्द्रश् च हरिताद्याश् च देवताः

Các thần linh bắt đầu từ Sarvatragā được nêu danh; Rudrākhya là Indra; Sāvarṇi sẽ là Manu; Ṛtadhāman cũng được gọi là chúa tể của chư thần; và nhóm thần bắt đầu từ Harita được tuyên bố.

Verse 18

तपस्याद्याः सप्तर्षयः सुता वैदेववन्मुखाः मनुस्त्रयोदशो रौच्यः सूत्रामाणादयः सुराः

Trong Manvantara Raucya (thứ mười ba), bảy vị Ṛṣi bắt đầu từ Tapasyā; các người con đứng đầu bởi Vaidevavat; và chư thần đứng đầu bởi Sūtrāmāṇa.

Verse 19

इन्द्रो दिवस्पतिस्तेषां दानवादिविमर्दनः निर्मोहाद्याः सप्तर्षयश्चित्रसेनादयः सुताः

Trong số họ, Indra—chúa tể cõi trời, kẻ nghiền nát các Dānava và hạng tương tự—là bậc đứng đầu. Nirmoha và các vị khác là bảy Ṛṣi; còn Citraseṇa và các vị khác là những người con (của họ).

Verse 20

मनुश् चतुर्दशो भौत्यः शुचिरिन्द्रो भविष्यति चाक्षुषाद्याः सुरगणा अग्निबाह्णादयो द्विजाः

Manu thứ mười bốn sẽ là Bhautya; Śuci sẽ là Indra. Các đoàn thần sẽ là những vị bắt đầu từ Cākṣuṣa, và các bậc song sinh (dvija) hiền triết sẽ là những vị bắt đầu từ Agnibāhu.

Verse 21

चतुर्दशस्य भौत्यस्य पुत्रा ऊरुमुखा मनोः प्रयर्तयन्ति देवांश् च भुवि सप्तर्षयो दिवः

Trong Manvantara thứ mười bốn của Bhautya, các con của Manu như Ūrūmukha và những vị khác khiến chư thần vận hành, tức thiết lập các chức phận của họ trên cõi đời. Trên đất là bảy Ṛṣi, còn trên trời là các thần.

Verse 22

देवा यज्ञभुजस्ते तु भूः पुत्रैः परिपाल्यते ब्रह्मणो दिवसे ब्रह्मन्मनवस्तु चतुर्दश

Chư Thiên là những vị thọ hưởng lễ tế; và địa cầu được con cháu của họ gìn giữ. Hỡi Bà‑la‑môn, trong một ngày của Phạm Thiên (Brahmā) quả thật có mười bốn vị Manu.

Verse 23

मन्वाद्याश् च हरिर्वेदं द्वापरान्ते विभेद सः आद्यो वेदश् चतुष्पादः शतसाहस्रसम्मितः

Bắt đầu từ Manu và các bậc hiền triết nguyên thủy khác, Hari (Viṣṇu) đã phân chia Veda vào lúc kết thúc thời Dvāpara. Veda nguyên thủy có bốn phần (bốn “chân”) và gồm khoảng một trăm nghìn câu kệ.

Verse 24

एकश्चासीद् यजुर्वेदस्तं चतुर्धा व्यकल्पयत् आध्वर्यवं यजुर्भिस्तु ऋग्भिर्होत्रं तथा मुनिः

Yajurveda xưa vốn là một khối duy nhất; rồi vị hiền triết đã sắp đặt thành bốn phân bộ: chức phận của tư tế Adhvaryu qua các công thức Yajus, và cũng vậy, chức phận của tư tế Hotṛ qua các bài tụng Ṛg.

Verse 25

औद्गात्रं सामभिओश् चक्रे ब्रह्मत्वञ्चाप्यथर्वभिः प्रथमं व्यासशिष्यस्तु पैलो ह्य् ऋग्वेदपारगः

Ngài giao chức phận tư tế Udgatṛ cho những người tinh thông Sāmaveda, và chức phận tư tế Brahman cho những người tinh thông Atharvaveda. Trong các đệ tử của Vyāsa, người đầu tiên là Paila, bậc thông đạt Ṛgveda.

Verse 26

इन्द्रः प्रमतये प्रादाद्वास्कलाय च संहितां बौध्यादिभ्यो ददौ सोपि चतुर्धा निजसंहितां

Indra đã trao bản Saṁhitā cho Pramata và cũng cho Vāskala; rồi chính Vāskala lại truyền bản Saṁhitā của mình thành bốn phân bộ cho Baudhya và những người khác.

Verse 27

यजुर्वेदतरोः शाखाः सप्तविंशन्महामतिः वैशम्पायननामासौ व्यासशिष्यश् चकार वै

Đại tâm Vaiśampāyana—đệ tử của Vyāsa—quả thật đã thiết lập hai mươi bảy chi phái (śākhā) của cây Yajurveda.

Verse 28

काण्वा वाजसनेयाद्या याज्ञवल्क्यादिभिः स्मृताः सामवेदतरोः शाखा व्यासशिष्यः सजैमिनिः

Các phái Kāṇva, Vājasaneyi và những phái khác được ghi nhớ là do Yājñavalkya cùng các bậc khác truyền dạy. Còn nơi cây Sāma-veda, chi phái được đại diện bởi Jaimini, đệ tử của Vyāsa.

Verse 29

सुमन्तुश् च सुकर्मा च एकैकां संहितां ततः गृह्णते च सुकर्माख्यः सहस्रं संहितां गुरुः

Sau đó, Sumantu và Sukarmā mỗi vị tiếp nhận một bộ Saṃhitā; và người được gọi là Sukarmā đã nhận từ thầy mình một nghìn bộ Saṃhitā.

Verse 30

सुमन्तुश्चाथर्वतरुं व्यासशिष्यो विभेद तं शिष्यानध्यापयामास पैप्यलादान् सहस्रशः

Sumantu, đệ tử của Vyāsa, đã phân chia truyền thống Atharva-veda thành các chi phái, và khiến các đệ tử của mình—khởi đầu với Paipyala—học tụng và truyền thừa thành hàng nghìn dòng phái.

Verse 31

पुराणसंहितां चक्रे सुतो व्यासप्रसादतः

Nhờ ân huệ từ Vyāsa, Sūta đã biên soạn bản tổng tập (saṃhitā) của các Purāṇa.