Adhyaya 40

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये प्रतिष्ठायां भूपरिग्रहो नामोनचत्वारिंशोध्यायः अथ चत्वारिंशो ऽध्यायः अर्घ्यदानविधानं भगवानुवाच पूर्वमासित् महद्भूतं सर्वभूतभयङ्करं तद्देवैर् निहितं भुमौ स वास्तुपुरुषः स्मृतः

Như vậy, trong Agni Purāṇa, thuộc phần về nghi lễ an vị (pratiṣṭhā), có chương thứ bốn mươi mang tên “Thụ nhận và chiếm hữu đất (bhū-parigraha)”. Nay bắt đầu chương bốn mươi: nghi thức dâng arghya. Đức Thế Tôn phán: “Thuở xưa có một đại hữu thể, khiến mọi loài đều kinh sợ. Chư thiên đặt nó nằm xuống trên mặt đất; nó được ghi nhớ là Vāstu-Puruṣa.”

Verse 2

चतुःषष्टिपदे क्षेत्रे ईशं कोणार्धसंस्थितं घृताक्षतैस्तर्पयेत्तं पर्जन्यं पदगतं ततः

Trong khu đất được kẻ thành đồ hình sáu mươi bốn ô (catuḥṣaṣṭi-pada), hãy làm lễ làm vừa lòng Īśa (Śiva) ở vị trí nửa góc (koṇa-ardha) bằng bơ sữa (ghṛta) và gạo nguyên hạt (akṣata). Sau đó, hãy thờ phụng Parjanya, thần mưa, tại đúng ô (pada) đã được ấn định cho ngài.

Verse 3

उत्पलादिभिर्जयन्तञ्च द्विपदस्थं पताकया महेन्द्रञ्चैककोष्ठस्थं सर्वरक्तैः पदे रविं

Hãy vẽ Jayanta với hoa sen và các vật trang nghiêm tương tự, đứng vững trên hai chân và cầm cờ (patākā). Hãy vẽ Mahendra trong một ô duy nhất. Và hãy vẽ Ravi (Mặt Trời) tại vị trí của ngài bằng toàn sắc đỏ.

Verse 4

वितानेनार्धपदगं सत्यं पदे भृशं घृतैः व्योम शाकुनमांसेन कोणार्धपदसंस्थितं

Ở nửa ô (ardha-pada) đặt Vitāna; ở ô trọn đặt Satya. Vùng gọi là Vyoma phải được rưới/đầy dẫy bơ sữa (ghṛta) một cách dồi dào; và nửa ô góc được dành cho thịt chim.

Verse 5

स्रुचा चार्धपदे वह्निं पूषाणं लाजयैकतः स्वर्णेन वितथं द्विष्ठं मथनेन गृहाक्षतं

Với muôi tế (sruc), ở nửa ô hãy đặt/dâng Vahni (Agni). Pūṣan được đặt cùng với lúa rang (lāja). Bằng vàng (svarṇa) hãy trừ khử điều hư vọng hay khiếm khuyết (vitatha); bằng que khoan lửa (mathana) hãy xua tan sự thù nghịch (dviṣṭa); và với gạo trong nhà (gṛhākṣata) thì hoàn thành việc thiết lập nghi lễ.

Verse 6

मांसौदनेन धर्मेशमेकैकस्मिन् स्थितं द्वयं गन्धर्वं द्विपदं गन्धैर् भृशं शाकुनजिह्वया

Hỡi Đấng Chủ của Dharma, với cơm nấu cùng thịt làm phẩm cúng, ở mỗi vị trí phải đặt hai phần: một phần cho Gandharva và một phần cho hữu tình “hai chân”. Các phần ấy phải được ướp hương thơm nồng, và dâng bằng “lưỡi chim” (dụng cụ/cách sắp đặt).

Verse 7

एकस्थमूर्ध्वसंस्थञ्च मृगं नीलपटैस् तथा पितॄन् कृशरयार्धस्थं दन्तकाष्ठैः पदस्थितं

Hành giả nên quán tưởng hình thức nghi lễ: một con nai ngẩng đầu, đứng yên tại một chỗ, khoác vải màu lam; và các Pitṛ (Tổ linh) ở thế nửa ngồi trên đĩa kṛśara (cơm trộn đậu), đứng trên những que tăm răng (dantakāṣṭha).

Verse 8

नृहस्त इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः व्योम शाकुलमांसेनेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः दौवारिकं द्विसंस्थञ्च सुग्रीवं यावकेन तु पुष्पदन्तं कुशस्तम्बैः पद्मैर् वरुणमेकतः

“(Trong vài bản chép có đánh dấu:) có nêu ‘Nṛhasta’ và ‘Vyoma’.” Nên dâng cúng cho Dauvārika (vị hộ vệ cửa) và cả Dvisaṃstha; cho Sugrīva bằng yāvaka (lúa mạch); cho Puṣpadanta bằng các cọng cỏ kuśa; và cho Varuṇa riêng biệt bằng hoa sen.

Verse 9

असुरं सुरया द्विष्ठं पदे शेषं घृताम्भसा यवैः पापं पदार्धस्थं रोगमर्धे च मण्डकैः

Nên xua trừ ảnh hưởng asura (ác hại) bằng surā (rượu lên men); tẩy bỏ phần còn sót (uế dư) nơi bàn chân bằng nước hòa bơ ghee; trừ tội khi nó ở vùng nửa bàn chân bằng lúa mạch; và khi bệnh ở phần giữa thì (hóa giải) bằng bánh maṇḍaka.

Verse 10

नागपुष्पैः पदे नागं मुख्यं भक्ष्यैर् द्विसंस्थितं मुद्गौदनेन भल्लाटं पदे सोमं पदे तथा

Với nāga-puṣpa (hoa nāga), tại phương/vị trí đã định, nên đặt Nāga (thần xà). Ở vị trí chính (trung tâm), nên đặt phẩm cúng chủ yếu là đồ ăn, chia làm hai phần. Với cơm nấu trộn đậu xanh (mudga), nên đặt (phần cúng) cho Bhallāṭa; và cũng vậy, ở một phương khác, đặt (phần cúng) cho Soma.

Verse 11

मधुना पायसेनाथ शालूकेन ऋषिं द्वये पदे दितिं लोपिकाभिरर्धे दितिमथापरं

Dâng mật ong và cháo sữa (pāyasa) làm lễ vật, lại cũng dâng śālūka (cuống sen), thì đạt địa vị của một Ṛṣi; cao hơn hai bậc thì đến cảnh giới của Diti; với lopikā (một loại ngũ cốc/chế phẩm) thì đến Diti theo nửa mức ấy, rồi sau đó lại đạt một trạng thái cao hơn nữa.

Verse 12

पूरिकाभिस्ततश्चापमीशाधः पयसा पदे ततोधश्चापवत्सन्तु दध्ना चैकपदे स्थितं

Kế đó, với bánh pūrikā, hãy đặt ‘ap’ (lễ vật nước). Ở dưới vị trí của Īśa, tại pāda (chỗ được ấn định), đặt sữa. Dưới nữa, hãy có ‘āpa-vatsā’ (chế phẩm nước pha sữa); và sữa chua (dadhi) được đặt trong một pāda duy nhất (một vị trí quy định).

Verse 13

लड्डुकैश् च मरीचिन्तु पूर्वकोष्ठचतुष्टये सवित्रे रक्तपुष्पाणि ब्रह्माधःकोणकोष्ठके

Và với laddus cùng hạt tiêu (marīci), hãy lấp đầy bốn ô ở phía Đông. Đối với Savitṛ, hãy đặt hoa đỏ trong ô ở góc dưới, nằm bên dưới Brahmā.

Verse 14

तदधःकोष्ठके दद्यात् सावित्र्यै च कुशोदकं विवस्ते ऽरुणं दद्याच्चन्दनञ्चतुरङ्घ्रिषु

Trong ô ở phía dưới đó, hãy đặt nước ngâm cỏ kuśa để thờ Sāvitrī. Ở phần y phục, hãy dâng vải đỏ, và bôi/dâng hương chiên-đàn (bột đàn hương) lên bốn chân (của thần tượng hay đồ hình).

Verse 15

रक्षोधःकोणकोष्ठे तु इन्द्रायान्नं निशान्वितं इन्द्रजयाय तस्याधो घृतान्नं कोणकोष्ठके

Trong ô góc thuộc phương Rakṣas, hãy đặt lễ vật thức ăn của Indra trộn với nghệ. Bên dưới đó, trong ô góc, hãy đặt cơm với bơ sữa tinh luyện (ghṛta) làm lễ vật cho Indra-jaya, tức sự chiến thắng đối với Indra.

Verse 16

चतुष्पदेषु दातव्यमिन्द्राय गुडपायसं वाय्वधःकोणदेशे तु रुद्राय पक्वमांसकं

Ở bốn phương (các hướng bốn chân), nên dâng lên Indra món cháo gạo ngọt với đường thốt nốt; và tại góc tây-bắc phía dưới, nên dâng Rudra thịt đã nấu chín.

Verse 17

तदधःकोणकोष्ठे तु यक्षायार्द्रं फलन्तथा महीधराय मांसान्नं माघञ्च चतुरङ्घ्रिषु

Trong ô của góc phía dưới (trên đồ án), nên dâng Yakṣa trái cây ướt/mọng; cũng vậy, dâng Mahīdhara bữa ăn có thịt; và tại các phương bốn chân, cũng dâng Māgha.

Verse 18

मध्ये चतुष्पदे स्थाप्या ब्रह्मणे तिलतण्डुलाः चरकीं माषसर्पिभ्यां स्कन्दं कृशरयासृजा

Ở trung tâm, trong khoảng bốn ô vuông, nên đặt mè và hạt gạo làm lễ vật dâng Brahmā. Nên dâng carakī với đậu đen và bơ sữa (ghee); và dâng Skanda món kṛśara (cơm nấu với đậu) kèm theo huyết/nhựa thịt.

Verse 19

रक्तपद्मैर् विदारीञ्च कन्दर्पञ्च पलोदनैः पूतनां पलपित्ताभ्यां मांसासृग्भ्याञ्च जम्भकं

Với sen đỏ, cùng vidārī và kandarpa, kèm palodana; với pūtanā và palapitta; và với thịt cùng máu—đó là sự chế/ứng dụng của phương thức gọi là jambhaka.

Verse 20

मध्यचतुष्टये इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः पित्तासृगस्थिभिः पापां पिलिपिञ्जं स्रजासृजा ईशाद्यान् रक्तमांसेन अभावादक्षतैर् यजेत्

“(Dị bản ghi chú:) ‘Ở nhóm bốn tại trung tâm.’” Với mật, máu và xương, nên thờ cúng Pāpā (tội lỗi được nhân cách hóa). Nên thờ Pilipiñja bằng vòng hoa kết từ gân. Các thần bắt đầu từ Īśa nên được thờ bằng máu và thịt; nếu không có, hãy dùng akṣata (gạo sống) làm vật thay thế để tế lễ.

Verse 21

रक्षोमातृगणेभ्यश् च पिशाचादिभ्य एव च पितृभ्यः क्षेत्रपालेभ्यो बलीन् दद्यात् प्रकामतः

Và người ta nên, tùy ý và đúng mức, dâng lễ bali cho các chúng Rakṣas và các Mātṛ-gaṇa (các Mẫu), cho Piśāca và các loài tương tự, lại cũng cho các Pitṛ (tổ tiên) và các Kṣetrapāla (hộ thần của thánh địa).

Verse 22

आहुत्वैतानसन्तर्प्य प्रासादादीन्न कारयेत् ब्रहमस्थाने हरिं लक्ष्मीं गणं पश्चात् समर्चयेत्

Sau khi dâng các lễ hiến (āhuti) và không để các vị ấy (các thần/tuỳ tùng) còn chưa được thỏa mãn, thì không nên tiến hành việc dựng đền và các kiến trúc liên hệ. Tại Brahmā-sthāna (vị trí trung tâm thánh hoá), hãy tôn thờ Hari (Viṣṇu) và Lakṣmī, rồi sau đó kính lễ Gaṇa (Gaṇeśa).

Verse 23

महीश्वरं वास्तुमयं वर्धन्या सहितं घटं ब्रह्माणं मध्यतः कुम्भे ब्रह्मादींश् च दिगीश्वरान्

Nên an vị (thỉnh nhập) Mahīśvara—vị thần chủ của Vāstu, tức hình thái Vāstu của khu đất—cùng với Vardhanī trong bình hiến tế (ghaṭa/kumbha); và ở trung tâm của kumbha, nên thiết lập Brahmā, cùng với Brahmā v.v. và các vị Chúa Tể các phương (Dikpāla).

Verse 24

दद्यात् पूर्णाहुतिं पश्चात् स्वस्ति वाच्य प्रणम्य च प्रगृह्य कर्करीं सम्यक् मण्डलन्तु प्रदक्षिणं

Sau đó, hãy dâng pūrṇāhuti, tức lễ hiến cuối cùng. Rồi cho tụng lời chúc lành (svasti-vācana), cúi lạy cung kính; cầm đúng dụng cụ karkarī, và đi nhiễu quanh maṇḍala theo chiều phải (pradakṣiṇa).

Verse 25

सूत्रमार्देण हे ब्रह्मंस्तोयधाराञ्च भ्रामयेत् पूर्ववत्तेन मार्गेण सप्त वीजानि वापयेत्

Hỡi Bà-la-môn, với sợi chỉ đã thấm ướt, hãy làm cho dòng nước (toyadhārā) chuyển động theo vòng tròn; rồi theo đúng lộ trình đã định trước ấy, hãy gieo bảy hạt giống.

Verse 26

प्रारम्भं तेन मार्गेण तस्य खातस्य कारयेत् ततो गर्तं खनेन्मध्ये हस्तमात्रं प्रमाणतः

Trước hết, phải cho đào rãnh (khāta) theo đúng tuyến (mārga) đã định. Sau đó, ở chính giữa, hãy đào một hố (garta) theo kích thước quy định—một hắc-ta (một khuỷu tay) làm chuẩn.

Verse 27

चतुरङ्गुलकं चाधश्चोपलिप्यार्चयेत्ततः ध्यात्वा चतुर्भुजं विष्णुमर्घ्यं दद्यात्तु कुम्भतः

Sau khi trát và chuẩn bị phần dưới theo mức bốn aṅgula, bấy giờ hãy cử hành lễ bái. Quán niệm Viṣṇu bốn tay, rồi dâng arghya (nước kính lễ) từ bình nước (kumbha).

Verse 28

कर्कर्या पूरयेत् श्वभ्रं शुक्लपुष्पाणि च न्यसेत् दक्षिणावर्तकं श्रेष्ठं बीजैर् मृद्द्भिश् च पूरयेत्

Hãy lấp hố bằng sỏi nhỏ (karkaryā) và đặt các hoa trắng vào đó. Ốc tù và xoáy phải (dakṣiṇāvarta)—điềm lành tối thượng—cũng nên an trí, rồi cho đầy bằng hạt giống và các cục đất nữa.

Verse 29

अर्घ्यादानं विनिष्पाद्य गोवस्त्रादीन्ददेद्गुरौ कालज्ञाय स्थपतये वैष्णवादिभ्य अर्चयेत्

Sau khi hoàn tất việc dâng arghya đúng nghi thức, hãy biếu dâng bò, y phục và các vật tương tự cho guru. Rồi hãy lễ bái người am tường thời khắc cát tường (kālajñā), vị sthapati (kiến trúc sư), cùng các Vaiṣṇava và những bậc khác.

Verse 30

ततस्तु खानयेद्यत्नज्जलान्तं यावदेव तु पुरुषाधःस्थितं शल्यं न गृहे दोषदं भवेत्

Bấy giờ hãy cẩn trọng đào bới cho đến khi chạm mực nước, để dị vật/chướng ngại (śalya) nằm dưới chỗ người ở không còn lưu lại trong nhà và trở thành nguồn tai hại, khiếm khuyết.

Verse 31

पिलिपिच्छमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः महीधरं वास्तुमयमिति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः पुरुषाधिष्ठितं शल्यमिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः अस्थिशल्ये विद्यते वै भित्तिर्वै गृहिणो ऽसुखं यन्नामशब्दं शृणुयात्तत्र शल्यं तदुद्भवं

Trong trường hợp “asthi-śalya” (vật cản/vật lạ ẩn như xương), quả thật có sự nhiễu động nơi bức tường, và gia chủ chắc chắn sinh bất an. Bất cứ danh xưng hay âm thanh nào nghe được như một điềm báo, thì ngay tại đó phải hiểu rằng śalya (chướng ngại ẩn) đã phát sinh từ nguồn tương ứng mà điềm ấy chỉ ra.