Adhyaya 18

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये जगत्सर्गवर्णनं नाम सप्तदशो ऽध्यायः अथ अष्टादशो ऽध्यायः स्वायम्भुववंशवर्णनम् अग्निर् उवाच प्रियव्रतोत्तानपादौ मनोः स्वायम्भुवात् सुतौ अजीजनत्स तां कन्यां शतरूपां तपोन्विताम्

Như vậy, trong Agni Purāṇa—bộ Mahāpurāṇa nguyên thủy—chấm dứt chương mười bảy mang tên “Mô tả sự sáng tạo thế giới”. Nay bắt đầu chương mười tám, “Mô tả dòng dõi Svāyambhuva”. Agni nói: Từ Svāyambhuva Manu sinh ra hai con trai Priyavrata và Uttānapāda; và ông cũng sinh ra thiếu nữ Śatarūpā, người đầy đủ tapas (khổ hạnh).

Verse 2

न् भूतमुच्चावचं प्रजा इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः निश्चितमिति ख,चिह्नितपुस्तकपाठः अजीजनत् सुतां कन्यां सद्रूपाञ्च तपोन्वितामिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः अजीजनत् सुतां कन्यां शतरूपां तपोन्वितामिति ङ,चिह्नितपुस्तकपाठः काम्यां कर्दमभार्यातः सम्राट् कुक्षिर्विराट् प्रभुः सुरुच्यामुत्तमो जज्ञे पुत्र उत्तानपादतः

“(Ngài tạo ra) các loài hữu tình sai biệt và con cháu”—đó là cách đọc của một bản thủ bản có ký hiệu; bản khác lại chép “điều ấy là chắc chắn”. Có dị bản chép: “Ngài sinh một con gái, một thiếu nữ dung mạo đoan nghiêm và đầy đủ tapas”; dị bản có ký hiệu khác chép: “Ngài sinh một con gái, thiếu nữ Śatarūpā, đầy đủ tapas”. Từ Kāmyā, vợ của Kardama, sinh ra Samrāṭ, Kukṣi, Virāṭ và Prabhu. Từ Suruci, Uttānapāda sinh một con trai tên Uttama.

Verse 3

सुनीत्यान्तु ध्रुवः पुत्रस्तपस्तेपे स कीर्तये ध्रुवो वर्षसहस्राणि त्रीणि दिव्यानि हे मुने

Nhưng Dhruva, con của Sunīti, đã tu khổ hạnh (tapas) vì danh tiếng; hỡi bậc hiền triết, Dhruva đã tiếp tục như vậy suốt ba nghìn năm của chư thiên.

Verse 4

तस्मै प्रीतो हरिः प्रादान्मुन्यग्रे स्थानकं स्थिरम् श्लोकं पपाठ ह्य् उशना वृद्धिं दृष्ट्वा स तस्य च

Hài lòng với ngài, Hari (Viṣṇu) đã ban—trước mặt bậc hiền triết tối thượng—một địa vị vững bền và trường cửu. Và Uśanā (Śukrācārya), thấy sự thịnh đạt của ngài, cũng tụng đọc một bài kệ về điều ấy.

Verse 5

अहो ऽस्य तपसो वीर्यमहो श्रुतमहोद्भुतम् यमद्य पुरतः कृत्वा ध्रुवं सप्तर्षयः स्थिताः

Ôi! Thật kỳ diệu là uy lực của khổ hạnh (tapas) ấy—điều đã nghe quả là phi thường: bởi hôm nay Bảy Hiền Thánh (Saptarṣi) đứng đó, đặt Dhruva (Sao Bắc Cực) ở trước mặt mình.

Verse 6

तस्मात् शिष्टिञ्च भव्यञ्च ध्रुवाच्छम्भुर्व्यजायत शिष्टेराधत्त सुछाया पञ्च पुत्रानकल्मषान्

Vì thế, từ Ngài sinh ra Śiṣṭi và Bhavya; và từ Dhruva sinh ra Śambhu. Từ Śiṣṭi, nàng Succhāyā sinh năm người con trai thanh tịnh, không vết tội lỗi.

Verse 7

रिपुं रिपुञ्जयं रिप्रं वृकलं वृकतेजसम् रिपोराधत्त बृहती चाक्षुषं सर्वतेजसम्

Ngài là Kẻ Thù (của ác), Đấng Chinh phục kẻ thù, Đấng Thanh tịnh; Đấng mang cờ hiệu Sói và Đấng rực sáng như Sói. Ngài xua trừ kẻ thù; (Ngài là) Bṛhatī—Đấng Vĩ đại, Cākṣuṣa—Đấng Mắt thấy khắp, và Đấng có quang huy phổ quát.

Verse 8

अजीजनत् पुष्करिण्यां वीरिण्यां चाक्षुषो मनुम् मनोरजायन्त दश नड्वलायां सुतोत्तमाः

Cākṣuṣa (Manu) sinh ra Manu (cũng gọi là Cākṣuṣa) từ Puṣkariṇī; và từ Vīriṇī sinh mười người con ưu tú; từ Naḍvalā cũng sinh ra những người con xuất chúng.

Verse 9

ऊरुः पुरुः शतद्युम्नस्तपस्वी सत्यवाक्कविः अग्निष्टुरतिरात्रश् च सुद्युम्नश्चाभिमन्युकः

Ūru, Puru, Śatadyumna, Tapasvī, Satyavāk, Kavi, Agniṣṭu, Atirātra, cùng Sudyumna và Abhimanyuka—đó là những danh xưng của các hậu duệ trong dòng phả hệ.

Verse 10

ऊरोरजनयत् पुत्रान् षडग्नेयी महाप्रभान् अङ्गं सुमनसं स्वातिं क्रतुमङ्गिरसङ्गयम्

Từ bắp đùi của nàng, Agneyī (phối ngẫu/ái nữ thuộc về Agni) sinh ra sáu người con rực rỡ đại quang: Aṅga, Sumanas, Svāti, Kratu, Maṅgirasa và Saṅgaya.

Verse 11

अङ्गात् सुनीथापत्यं वै वेणमेकं व्यजायत स्थानमुत्तममिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः यदत्र इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः तस्मात् श्लिष्टिञ्च इति ग, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः श्लिष्टेआराधत्त इति ख, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः उरूरिति ख,ग, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः अरक्षकः पापरतः स हतो मुनिभिः कुशैः

Từ Aṅga quả thật sinh ra người con trai duy nhất là Vena, con của Sunīthā. Vì không bảo hộ dân chúng và chuyên tâm vào tội lỗi, hắn bị các hiền triết giết bằng lưỡi cỏ kuśa.

Verse 12

प्रजार्थमृषयोथास्य ममन्थुर्दक्षिणं करं वेणस्य मथितो पाणौ सम्बभूव पृथुर् नृपः

Rồi vì lợi ích của muôn dân, các hiền triết “khuấy” bàn tay phải của Vena; từ sự khuấy ấy nơi tay vua Vena, vua Pṛthu đã sinh ra.

Verse 13

तं दृष्ट्वा मुनयः प्राहुरेष वै मुदिताः प्रजाः करिष्यति महातेजा यशश् च प्राप्स्यते महत्

Thấy ngài, các hiền triết nói: “Quả thật, bậc đại uy quang này sẽ làm cho dân chúng hoan hỷ, và sẽ đạt được vinh quang lớn lao.”

Verse 14

स धन्वी कवची जातस्तेजसा निर्दहन्निव पृथुर्वैण्यः प्रजाः सर्वा ररक्ष क्षेत्रपूर्वजः

Ngài sinh ra tay cầm cung, mình mặc giáp, như thiêu đốt mọi điều ác bằng uy quang của mình. Pṛthu Vaiṇya, con của Vena—thuộc dòng Kṣetra—đã bảo hộ hết thảy dân chúng.

Verse 15

राजसूयाभिषिक्तानामाद्यः स पृथिवीपतिः तस्माच्चैव समुत्पन्नौ निपुणौ सूतमागधौ

Trong số những người được quán đảnh Rājasūya, ngài là vị quân vương đầu tiên làm chủ cõi đất; và từ ngài quả thật phát sinh hai chức quan tinh thông: Sūta và Māgadha.

Verse 16

तत्स्तोत्रञ्चक्रतुर्वीरौ राजाभूज्जनरञ्जनात् दुग्धा गौस्तेन शस्यार्थं प्रजानां जीवनाय च

Hai vị anh hùng ấy đã soạn bài tán tụng kia; và vì làm đẹp lòng muôn dân, ông trở thành bậc quân vương. Nhờ ông, con bò được vắt sữa—vì lợi ích mùa màng (và dưỡng nuôi), và cũng để duy trì sinh mạng của thần dân.

Verse 17

सह देवैर् मुनिगणैर् गन्धर्वैः साप्सरोगणैः पितृभिर्दानवैः सर्पैर् वीरुद्भिः पर्वतैर् जनैः

Cùng với chư thiên, các hội chúng hiền thánh (muni), các Gandharva và đoàn Apsaras; cùng với các Pitṛ, các Dānava, các loài rắn; cùng với dây leo và thảo mộc, núi non, và các dân chúng.

Verse 18

तेषु तेषु च पात्रेषु दुह्यमाना वसुन्धरा प्रादाद्यथेप्सितं क्षीरन्तेन प्राणानधारयत्

Khi Vasundharā (Đất Mẹ) được “vắt sữa” vào từng bình chứa tương ứng, bà ban ra sữa đúng như điều mong cầu; nhờ sữa ấy họ duy trì sinh mạng.

Verse 19

पृथोः पुत्रौ तु धर्मज्ञौ जज्ञाते ऽन्तर्द्विपालिनौ शिखण्डी हविर्धानमन्तर्धानात् व्यजायत

Từ Pṛthu sinh ra hai người con trai am tường Dharma: Antardvi và Pālin. Từ Antardhāna, Śikhaṇḍī sinh ra Havirdhāna.

Verse 20

हविर्धानात् षडाग्नेयी धीषणाजनयत् सुतान् प्राचीनवर्हिषं शुक्रं गयं कृष्णं व्रजाजिनौ

Từ Havirdhāna, Ṣaḍāgneyī (Dhīṣaṇā) sinh sáu người con trai: Prācīnabarhis, Śukra, Gaya, Kṛṣṇa, Vraja và Ajina.

Verse 21

प्राचीनाग्राः कुशास्तस्य पृथिव्यां यजतो यतः प्राचीनवर्हिर्भगवान् महानासीत्प्रजापतिः

Vì Ngài đã cử hành tế lễ trên mặt đất với cỏ kuśa có đầu ngọn hướng về phương Đông, nên vị Prajāpati đáng tôn kính ấy được xưng tụng là bậc vĩ đại mang danh Prācīnavarhis.

Verse 22

सवर्णाधत्त सामुद्री दश प्राचीनवर्हिषः राजसूयाभिव्यक्तानामाद्य इति ख,चिह्नितपुस्तकपाठः शुभ्रमिति ग,चिह्नितपुस्तकपाठः सुवर्णाधत्त इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः सर्वे प्रचेतसो नाम धनुर्वेदस्य पारगाः

Savarṇādhatta, Sāmudrī và mười người con của Prācīna-barhis—trong một số bản chép có ghi là “người đứng đầu trong những vị được hiển lộ bởi lễ Rājasūya”; nơi khác chép là “Śubhra”; và nơi khác nữa chép là “Suvarṇādhatta”—tất cả đều được gọi là các Pracetases, những bậc đã thông đạt trọn vẹn Dhanurveda, tức khoa học cung tiễn.

Verse 23

अपृथग्धर्मचरणास् ते तप्यन्त महत्तपः दशवर्षसहस्राणि समुद्रसलिलेशयाः

Những vị thực hành dharma không sai lệch ấy đã tu khổ hạnh lớn lao, nằm trong làn nước đại dương suốt mười nghìn năm.

Verse 24

प्रजापतित्वं सम्प्राप्य तुष्टा विष्णोश् च निर्गताः भूः खं व्याप्तं हि तरुभिस्तांस्तरूनदहंश् च ते

Sau khi đạt địa vị Prajāpati, họ hoan hỷ và xuất hiện từ Viṣṇu. Quả thật, đất và trời đều bị cây cối bao trùm; và họ đã thiêu đốt chính những cây ấy.

Verse 25

मुखजाग्निमरुद्भ्यां च दृष्ट्वा चाथ द्रुमक्षयम् उपगम्याब्रवीदेतान् राजा सोमः प्रजापतीन्

Rồi bấy giờ, thấy ngọn lửa phát ra từ miệng cùng các luồng gió, và chứng kiến sự tàn phá cây cối, vua Soma đến gần các Prajāpati ấy và nói với họ.

Verse 26

कोपं यच्छत दास्यन्ति कन्यां वो मारिषां वराम् तपस्विनो मुनेः कण्डोः प्रम्लोचायां ममैव च

Hãy kiềm chế cơn giận. Họ sẽ gả cho các ngươi thiếu nữ ưu tú Māriṣā—sinh từ vị ẩn sĩ khổ hạnh Kaṇḍu và tiên nữ apsaras Pramlocā, nên cũng có quan hệ thân thuộc với ta.

Verse 27

भविष्यं जानता सृष्टा भार्या वो ऽस्तु कुलङ्करी अस्यामुत्पत्स्यते दक्षः प्रजाः संवर्धयिष्यति

Đấng Tạo Hóa, biết trước tương lai, đã tạo dựng (nàng) và phán: “Hãy để nàng làm vợ các ngươi, làm vẻ rạng danh cho dòng tộc. Từ nàng, Dakṣa sẽ sinh ra, và người ấy sẽ nuôi dưỡng, làm tăng trưởng muôn loài.”

Verse 28

प्रचेतसस्तां जगृहुर्दक्षोस्याञ्च ततो ऽभवत् अचरांश् च चरांश् चैव द्विपदोथ चतुष्पदः

Các Pracetases đã nhận nàng (làm phối ngẫu); từ nàng, Dakṣa được sinh ra. Rồi từ Dakṣa lại phát sinh các loài hữu tình và vô tình—kẻ hai chân cũng như loài bốn chân.

Verse 29

स सृष्ट्वा मनसा दक्षः पश्चादसृजत स्त्रियः ददौ स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश

Dakṣa trước hết tạo ra (con cháu) bằng ý niệm trong tâm, rồi sau đó mới sinh ra các nữ nhân. Ông gả mười người con gái cho Dharma và mười ba người cho Kaśyapa.

Verse 30

सप्ताविंशति सोमाय चतस्त्रो ऽरिष्टनेमिने द्वे चैव बहुपुत्राय द्वे चैवाङ्गिरसे अदात्

Ông gả hai mươi bảy người cho Soma, bốn người cho Ariṣṭanemi, hai người cho Bahuputra, và hai người cho Aṅgiras.

Verse 31

तासु देवाश् च नागाद्या मैथुनान्मनसा पुरा धर्मसर्गम्प्रवक्ष्यामि दशपत्नीषु धर्मतः

Trong số các vị ấy, chư Thiên, các Nāga và những bậc khác thuở xưa đã sinh ra dòng giống bằng sự giao hợp nơi ý (manasa). Nay ta sẽ lần lượt thuyết giảng về sự sáng tạo theo Chánh pháp (dharma-sarga) phát sinh qua mười người vợ, đúng theo Dharma.

Verse 32

विश्वेदेवास्तु विश्वायाः साध्यान् साध्या व्यजायत मरुत्त्वया मरुत्त्वन्तो वसोस्तु वसवो ऽभवन्

Từ Viśvā phát sinh các Viśvedevas; từ Sādhyā sinh ra các Sādhyas; từ Maruttvatī xuất hiện các Maruts; và từ Vasu, các Vasus được thành lập.

Verse 33

भानोस्तु भानवः पुत्रा मुहूर्तास्तु मुहूर्तजाः कण्ठोरिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः कर्णोरिति ङ,चिह्नितपुस्तकपाठः स दृष्ट्वा मनसा इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकपाठः द्वे चैव भाण्डवे तत इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः सम्बाया धर्मतो घोषो नागवीथी च यामिजा

Các Bhānavas là con của Bhānu (Mặt Trời); còn các Muhūrtas được sinh từ Muhūrta. Hơn nữa, trong sự liệt kê các phân vị thời gian và danh xưng chủ quản của chúng, còn nêu: Sambāyā, Dharmataḥ, Ghoṣa, Nāgavīthī và Yāmijā.

Verse 34

पृथिवीविषयं सर्वमरुन्धत्यां व्यजायत सङ्कल्पायास्तु सङ्कल्पा इन्दोर् नक्षत्रतः सुताः

Tất cả những gì thuộc về cõi vực của Địa giới được sinh khởi từ Arundhatī. Và từ Saṅkalpā sinh ra các Saṅkalpas—những người con của Mặt Trăng, được sinh theo dòng Nakṣatra.

Verse 35

आपो ध्रुवञ्च सोमञ्च धरश् चैवानिलोनलः प्रत्यूषश् च प्रभावश् च वसवोष्टौ च नामतः

Āpa, Dhruva, Soma, Dhara, cùng với Anila và Anala; và Pratyūṣa cùng Prabhāva—đó là tám vị Vasu theo danh xưng.

Verse 36

आपस्य पुत्रो वैतण्ड्यः श्रमः शान्तो मुनिस् तथा ध्रुवस्य कालो लोकान्तो वर्चाः सोमस्य वै सुतः

Āpa có một người con tên là Vaitaṇḍya; cũng vậy có Śrama, Śānta và bậc hiền triết Muni. Từ Dhruva sinh ra Kāla và Lokānta; và Varcā quả thật là con của Soma.

Verse 37

धरस्य पुत्रो द्रविणो हुतहव्यवहस् तथा मनोहरायाः शिशिरः प्राणोथ रमणस् तथा

Con của Dhara là Draviṇa; cũng vậy có Hutahavyavaha. Và từ Manoharā sinh ra Śiśira, Prāṇa, và cả Ramaṇa.

Verse 38

पुरोजवोनिलस्यासीदविज्ञातो ऽनलस्य च अग्निपुत्रः कुमारश् च शरस्तम्बे व्यजायत

Purojava được sinh từ Vāyu (Thần Gió), và cũng là người không được Anala (Agni) biết đến. Còn Kumāra—con của Agni—được sinh ra trong một bụi lau śara.

Verse 39

तस्य शाखो विशाखश् च नैगमेयश् च पृष्टजः कृत्तिकातः कार्त्तिकेयो यतिः सनत्कुमारकः

Ngài (Skanda/Kārttikeya) có các danh xưng này: Śākha, Viśākha, Naigameya, Pṛṣṭaja, Kṛttikāta, Kārttikeya, Yati và Sanatkumāraka.

Verse 40

प्रत्यूषाद्देवलो जज्ञे विश्वकर्मा प्रभावतः कर्ता शिल्पसहस्राणां त्रिदशानाञ्च वर्धकिः

Từ Pratyūṣa sinh ra Devala; và từ Prabhāva sinh ra Viśvakarmā—đấng tạo tác muôn ngàn nghề thủ công và là bậc thợ cả/kiến trúc sư của chư thiên.

Verse 41

मनुष्याश्चोप्जीवन्ति शिल्पं वै भूषणादिकं सुरभी कश्यपाद्रुद्रानेकादश विजज्ञुषी

Con người quả thật mưu sinh nhờ các nghề thủ công—như chế tác đồ trang sức và những thứ tương tự. Surabhī, do Kaśyapa, đã sinh ra mười một vị Rudra.

Verse 42

महादेवप्रसादेन तपसा भाविता सती स्तकपाठः धर्मश् चैवानिलोनल इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकपाठः धरिष इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः मरणस्तथेति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः जातः सनत्कुमारत इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः युवती इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः अजैकपादहिर्ब्रघ्नस्त्वष्टा रुद्राश् च सत्तम

Nhờ ân phúc của Mahādeva, và được viên mãn bởi sức khổ hạnh, bậc hiền đức Satī đã làm cho các chúng thần hiển lộ; hỡi bậc tối thắng, Ajaikapāda, Ahirbudhnya, Tvaṣṭṛ và các Rudra cũng được hiện sinh.

Verse 43

त्वष्टुश् चैवात्मजः श्रीमान्विश्वरूपो महायशाः हरश् च बहुरूपश् च त्र्यम्बकश्चापराजितः

Ngài cũng là người con rạng rỡ của Tvaṣṭṛ—Viśvarūpa, lừng danh hiển hách; và Ngài là Hara, bậc đa hình; là Tryambaka (Đấng Tam Nhãn), và là Đấng Bất Khả Chiến Bại.

Verse 44

वृषाकपिश् च शम्भुश् च कपर्दी रैवतस् तथा मृगव्याधस्य सर्पश् च कपाली दश चैककः रुद्राणां च शतं लक्षं यैर् व्याप्तं सचराचरं

Vṛṣākapi, Śambhu, Kapardī, và cũng vậy Raivata; Mṛgavyādha, Sarpa, Kapālī, Daśa và Ekaka—nhờ những danh hiệu/thể tướng ấy mà một trăm nghìn Rudra thấm khắp vũ trụ, cả hữu tình lẫn vô tình.