Shloka 57

कलिस्वरूप-वर्णनम् एवं कालमान-प्रस्तावना

Devanagari script

निःसत्त्वानाम् अशौचानां निर्ह्रीकाणां तथा नृणाम् यद् यद् दुःखाय तत् सर्वं कलिकाले भविष्यति

Transliteration

niḥsattvānām aśaucānāṃ nirhrīkāṇāṃ tathā nṛṇām yad yad duḥkhāya tat sarvaṃ kalikāle bhaviṣyati

Translation

جن لوگوں میں باطنی قدر باقی نہیں، جو ناپاک اور بےحیا ہیں—ان کے لیے جو کچھ بھی دکھ کا سبب بن سکتا ہے، وہ سب کلی کے زمانے میں واقع ہوگا۔

Word by Word

• निः-सत्त्वानाम्: of the spiritless/without goodness
• निः-सत्त्वानाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: निः (उपसर्ग/निपात) + सत्त्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचनम्; नञ्/निः-पूर्वक-तत्पुरुषः (सत्त्वं नास्ति येषाम्)

• अ-शौचानाम्: of the impure
• अ-शौचानाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: अ (नञ्) + शौच (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचनम्; नञ्-तत्पुरुषः (अशौच = impure)

• निः-ह्रीकाणाम्: of the shameless
• निः-ह्रीकाणाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: निः (उपसर्ग/निपात) + ह्रीक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचनम्; निः-पूर्वक-तत्पुरुषः (ह्रीः नास्ति येषाम्)

• तथा: and likewise
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकार/समुच्चयवाचक-अव्ययम् (adverb: 'likewise/also')

• नृणाम्: of men
• नृणाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचनम्

• यत्: whatever (that)
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम

• यत्: whatever
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; पुनरुक्तिः (yad yad = whatever)

• दुःखाय: for suffering; for misery
• दुःखाय: Sampradana (Purpose/Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: दुःख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचनम्

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; 'तत्' इत्यस्य विशेषणम्

• कलि-काले: in the Kali time
• कलि-काले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कलि (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सप्तमी (7th/Locative), एकवचनम्; तत्पुरुषः (कल्याः कालः)

• भविष्यति: will be/come to pass
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

Speaker

Sage Parāśara (addressing Maitreya)

Characters & Entities

• Human society (nṛṇām)

FAQs

What is the significance of Kali Yuga suffering in the Vishnu Purana?

This verse frames Kali Yuga as an era where inner virtue (sattva), purity (śauca), and modest restraint (hrī) collapse, and therefore the conditions that generate widespread misery naturally proliferate.

How does Sage Parāśara explain the roots of social decline here?

Parāśara traces decline to character: when people become niḥsattva (bereft of goodness), aśauca (impure), and nirhrīka (shameless), their actions and institutions tend toward outcomes that multiply duḥkha (suffering).

The theological importance of Lord Vishnu in this context?

Though Vishnu is not named in the verse, the teaching presumes a dharmic cosmos upheld by the Supreme Reality; Kali Yuga suffering is presented as the karmic and ethical consequence of turning away from that sustaining order ultimately grounded in Vishnu.