Verse 9

Yagyavalkya

Sanskrit (Devanagari)

आशाम्बरो न नमस्कारो न दारपुत्राभिलाषी लक्ष्यालक्ष्यनिर्वर्तकः परिव्राट् परमेश्वरो भवति । अत्रैते श्लोका भवन्ति ॥९॥

Padapatha (Word Split)

आशा-अम्बरः । न । नमस्कारः । न । दार-पुत्र-अभिलाषी । लक्ष्य-अलक्ष्य-निर्वर्तकः । परिव्राट् । परम-ईश्वरः । भवति । अत्र । एते । श्लोकाः । भवन्ति ॥९॥

IAST Transliteration

āśāmbaro na namaskāro na dāraputrābhilāṣī lakṣyālakṣyanirvartakaḥ parivrāṭ parameśvaro bhavati | atrāite ślokā bhavanti ||9||

Translation

اس کا لباس صرف امید ہے؛ وہ سلام و تعظیم نہیں کرتا؛ نہ بیوی اور نہ بیٹوں کی خواہش رکھتا ہے؛ وہ دیدہ و نادیدہ کے بندھن کو مٹا دینے والا ہے؛ ایسا سیّاح فقیر پرمیشور ہی بن جاتا ہے۔ یہاں یہ اشلوک وارد ہوتے ہیں۔

Academic Translation

His garment is hope (alone); he offers no salutations; he does not desire wife or sons; he is one who transcends (or brings to cessation) the seen and the unseen; the wandering mendicant becomes the supreme Lord. Here, these verses occur.

Verse Context

• Jīvanmukti; Ātma/Brahman identity; transcendence of dvaita (seen/unseen)
• Mahavakya: Indirect but strong: “parivrāṭ parameśvaro bhavati” aligns with mahāvākya purport (identity of jīva and Brahman, e.g., “aham brahmāsmi”).
• Yajur
• Śukla (Vājasaneyī) Shakha
• Chandas: Prose (with aphoristic cadence)