Verse 12

Yagyavalkya

Sanskrit (Devanagari)

नामादिभ्यः परे भूम्नि स्वाराज्ये चेत् स्थितोऽद्वये । प्रणमेत् कं तदात्मज्ञो न कार्यं कर्मणा तदा ॥१२॥

Padapatha (Word Split)

नाम-आदिभ्यः । परे । भूम्नि । स्व-राज्ये । चेत् । स्थितः । अद्वये । प्रणमेत् । कम् । तत्-आत्म-ज्ञः । न । कार्यम् । कर्मणा । तदा ॥

IAST Transliteration

nāmādibhyaḥ pare bhūmni svārājye cet sthito 'dvaye | praṇamet kaṃ tad-ātmajño na kāryaṃ karmaṇā tadā ||12||

Translation

اگر کوئی نام وغیرہ سے پرے، بھومن (کمالِ وسعت) میں، ادویت سوَراجیہ (غیر دوئی خود-حاکمیت) میں قائم ہو جائے، تو وہ آتما-جنان والا کس کو جھکے؟ تب عمل کے ذریعے کوئی فرض باقی نہیں رہتا۔

Academic Translation

If one is established in the non-dual sovereignty (svārājya), in the plenitude (bhūman) beyond name and the rest, to whom would that knower of the Self bow? Then there is no duty to be done by action.

Verse Context

• Ātman/Brahman realization; bhūman; advaita; akartṛtva (non-agency) and naiṣkarmya
• Mahavakya: Directly aligned in purport with ‘अहं ब्रह्मास्मि’ (Bṛhadāraṇyaka) and ‘तत् त्वम् असि’ (Chāndogya): the Self-knower established in non-duality transcends relational acts like salutation and obligatory karma.
• Yajur
• Śukla (Vājasaneyī) Shakha
• Chandas: Anuṣṭubh (śloka)