Verse 16

Sita

Sanskrit (Devanagari)

श्रीदेवी त्रिविधं रूपं कृत्वा भगवत्सङ्कल्पानुगुण्येन लोकरक्षणार्थं रूपं धारयति। श्रीरिति लक्ष्मीरिति लक्ष्यमाणा भवतीति विज्ञायते॥१६॥

Padapatha (Word Split)

श्री-देवी । त्रि-विद्यम् । रूपम् । कृत्वा । भगवत्-सङ्कल्प-अनुगुण्येन । लोक-रक्षण-अर्थम् । रूपम् । धारयति । श्रीः इति । लक्ष्मीः इति । लक्ष्यमाणा । भवती इति । विज्ञायते ॥१६॥

IAST Transliteration

śrīdevī trividhāṃ rūpaṃ kṛtvā bhagavatsaṅkalpānuguṇyena lokarakṣaṇārthaṃ rūpaṃ dhārayati | śrīr iti lakṣmīr iti lakṣyamāṇā bhavatīti vijñāyate ||16||

Translation

شری دیوی نے بھگوان کے ارادے کے مطابق، لوکوں کی حفاظت کے لیے اپنا تین گونہ روپ دھارا ہے۔ وہی ‘شری’ کہلاتی ہے، ‘لکشمی’ کہلاتی ہے، اور ‘لکشیمانہ’ یعنی جس کی طرف ہدف کیا جائے اور جسے نشانِ مقصود سمجھا جائے۔

Academic Translation

The Goddess Śrī, having assumed a threefold form, in accordance with the Lord’s intention, bears (that) form for the protection of the worlds. She is understood to be designated as “Śrī,” as “Lakṣmī,” as the one who is ‘aimed at/marked out’ (lakṣyamāṇā).

Verse Context

• Māyā/Śakti as Brahman’s power (īśvara-saṅkalpa) manifesting for loka-saṃgraha; auspiciousness (śrī) as a soteriological principle
• Mahavakya: Indirect: supports the mahāvākya teaching by presenting Śakti as the manifesting power of Brahman/Īśvara; not itself a direct identity-statement like “tat tvam asi.”
• Atharva
• Chandas: Prose