HomeUpanishadsNirvanaVerse 24
Previous Verse
Next Verse

Verse 24

Nirvana

ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशादित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभूतान्तर्वर्ती हंस इति प्रतिपादनम्॥१२–२४॥

ऊर्ध्व-आम्नायः । निरालम्ब-पीठः । संयोग-दीक्षा । वियोग-उपदेशः । दीक्षा-सन्तोष-पानम् च । द्वादश-आदित्य-आवलोकनम् । विवेक-रक्षा । करुणा एव केलिः । आनन्द-माला । एकान्त-गुहायाम् मुक्त-आसन-सुख-गोष्ठी । अकल्पित-भिक्षा-आशी । हंस-आचारः । सर्व-भूत-अन्तः-वर्ती हंसः इति प्रतिपादनम् ॥

ūrdhvāmnāyaḥ. nirālambapīṭhaḥ. saṃyogadīkṣā. viyogopadeśaḥ. dīkṣāsantoṣapānaṃ ca. dvādaśādityāvalokanam. vivekarakṣā. karuṇaiva keliḥ. ānandamālā. ekāntaguhāyāṃ muktāsanasukhagoṣṭhī. akalpitabhikṣāśī. haṃsācāraḥ. sarvabhūtāntarvartī haṃsa iti pratipādanam. ||12–24||

اُردھوامنایہ—بالا رو روایت؛ نِرالَمب پیٹھ—بے سہارا نشست؛ سَمیوگ دیکشا—وصال کی دیक्षा؛ ویوگ اُپدیش—ترکِ تعلّق کا درس؛ اور دیक्षा کے طور پر سَنتوش (قناعت) کا پینا؛ بارہ آدتیوں کا آلوکن/مراقبہ؛ وِویک کی پاسبانی؛ کرُونا ہی کو لیلا جاننا؛ آنند کی مالا؛ یکانت گُہا میں مُکت آسن کے سُکھ کی مجلس؛ بے ارادہ ملی بھکشا پر گزارا؛ ہنس آچار؛ اور یہ پرتیپادن کہ ہنس تمام بھوتوں کے اندر وِدیمان ہے۔

The upward transmission; the supportless seat; initiation into union; instruction in detachment; and the drinking of contentment that is initiation; contemplation of the twelve Ādityas; guarding of discrimination; compassion alone as play; a garland of bliss; in the solitary cave, an assembly of the happiness of the liberated posture/seat; one who eats unpremeditated alms; the conduct of the Haṃsa; the teaching that the Haṃsa dwells within all beings.

Brahman/Ātman immanence (sarvabhūtāntarvartitva) and the paramahaṃsa idealMahavakya: Conceptually consonant with non-dual mahāvākya intent; no explicit mahāvākya wording.AtharvaChandas: Prose (gadyam)