HomeUpanishadsNaadbinduVerse 6
Previous Verse
Next Verse

Verse 6

Naadbindu

सहस्रार्णमतीवात्र मन्त्र एष प्रदर्शितः । एवमेतां समारूढो हंसयोगविचक्षणः ॥

न भिद्यते कर्मजैः पापकोटिशतैरपि । आग्नेयी प्रथमा मात्रा वायव्येषा तथापरा ॥

भानुमण्डलसंकाशा भवेन्मात्रा तथोत्तरा । परमा चार्धमात्रा या वारुणीं तां विदुर्बुधाः ॥५-७॥

सहस्र-अर्णम् अतीव अत्र । मन्त्रः एषः प्रदर्शितः । एवम् एताम् समारूढः हंस-योग-विचक्षणः ।

न भिद्यते कर्म-जैः पाप-कोटि-शतैः अपि । आग्नेयी प्रथमा मात्रा । वायव्य-एषा तथा अपरा ।

भानु-मण्डल-संकाशा भवेत् मात्रा तथा उत्तरा । परमा च अर्ध-मात्रा या । वारुणीम् ताम् विदुः बुधाः ॥५-७॥

sahasrārṇam atīvātra mantra eṣa pradarśitaḥ | evam etāṃ samārūḍho haṃsayogavicakṣaṇaḥ ||

na bhidyate karmajaiḥ pāpakoṭiśatair api | āgneyī prathamā mātrā vāyavyeṣā tathāparā ||

bhānumaṇḍalasaṅkāśā bhaven mātrā tathottarā | paramā cārdhamātrā yā vāruṇīṃ tāṃ vidur budhāḥ ||5-7||

یہاں ہزار اَکشر والا منتر واضح کیا گیا ہے۔ یوں اس پر سوار ہو کر، ہنس یوگ میں ماہر سادھک کرم سے پیدا ہونے والے کروڑوں گناہوں سے بھی مجروح نہیں ہوتا۔ پہلی ماترا آگنی ہے، دوسری وائیوی؛ اس کے بعد والی ماترا سورج کے منڈل کی مانند ہے؛ اور جو پرم آدھی ماترا ہے، اسے دانا لوگ ‘وارُنی’ جانتے ہیں۔

Here the mantra of a thousand syllables is indeed set forth. Having thus mounted it, the adept skilled in Haṃsa-yoga is not pierced even by hundreds of crores of sins born of actions. The first mātrā is fiery; the next is airy. The subsequent mātrā is like the orb of the sun. And the supreme half-mātrā—wise men know that as ‘vāruṇī’.

Moksha (purification and transcendence through mantra-yoga) / Karma-kṣaya / Nāda (mantric subtle sound)Mahavakya: Indirect: mantra-yoga is treated as preparatory discipline (sādhana) that steadies the mind for mahāvākya inquiry and non-dual realization.AtharvaChandas: Mixed śloka/Anuṣṭubh-like; later Upaniṣadic metrical style (not strict Vedic chandas)