Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 111

Devanagari script

वयं ह्यचतुराः सर्वे शर्वस्यामितते जसः । भागार्थलिप्सया प्राप्ता भागान्यच्छ त्वमीप्सितान्

Transliteration

vayaṃ hyacaturāḥ sarve śarvasyāmitate jasaḥ | bhāgārthalipsayā prāptā bhāgānyaccha tvamīpsitān

Translation

ہم سب بے شک نادان ہیں، بے پایاں جلال والے شَروَ (مہادیو) کے حضور۔ حصّہ پانے کی خواہش لے کر آئے ہیں؛ جو حصّے تو مناسب سمجھے، وہ ہمیں عطا فرما۔

Word by Word

• वयम्: we
• वयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, बहुवचन

• हि: indeed
• हि: Discourse particle
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic/causal particle)

• अचतुराः: not clever, inept
• अचतुराः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ-चतुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; नञ्-समास/नकारार्थ (negation)

• सर्वे: all
• सर्वे: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'वयम्' इति विशेषणम्

• शर्वस्य: of Śarva (Śiva)
• शर्वस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: शर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• अमिततेजसः: of the one of immeasurable splendor
• अमिततेजसः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अमित-तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; समासः अमितं तेजः यस्य (कर्मधारय/बहुव्रीह्यर्थसन्निकर्षः), here used as genitive epithet of Śarva

• यशः: fame, glory
• यशः: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यशस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; वाक्ये कर्म/उद्देश्यभावः (intended object: fame)

• भागार्थ: for the sake of a share
• भागार्थ: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: भाग-अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, समासाङ्ग; समासः भागस्य अर्थः इति षष्ठी-तत्पुरुषः

• लिप्सया: by the desire to obtain
• लिप्सया: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: लिप्सा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; हेतौ/निमित्ते (by desire)

• प्राप्ताः: have come, arrived
• प्राप्ताः: Karta (as predicate to subject)
• Type: Adjective
• Root: प्राप्त (कृदन्त; √आप् (धातु) + प्र)
• Form: भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'वयम्' इति विशेषणम्

• भागान्: shares, portions
• भागान्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• यच्छ: give
• यच्छ: Kriyā (Main verb)
• Type: Verb
• Root: √यम् (धातु)
• Form: लोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; छान्दस/वैकल्पिक रूप 'यच्छ' (give)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• ईप्सितान्: desired, wished-for
• ईप्सितान्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ईप्सित (कृदन्त; √आप् (धातु) desiderative/causative sense)
• Form: भूतकृदन्त/विशेषण, पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; 'भागान्' इति विशेषणम्

Speaker

Gaṇa leader (addressing Dakṣa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A group of devas/ritual claimants stand with folded hands before radiant Śarva, admitting ignorance and requesting the proper allotment of sacrificial portions; the setting hints at a sacred Prabhāsa landscape.

Characters & Entities

• Śarva (Śiva)
• Dakṣa
• Gaṇas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Humility and rightful honoring of the divine are essential; yajña portions symbolize recognition of Śiva’s sovereignty.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching occurs within Prabhāsa-khaṇḍa’s Vastrāpatha-kṣetra-māhātmya, linking sacred place-glory with Śaiva dharma.

What ritualistic prescription is mentioned?

It alludes to yajña ‘bhāga’ (allotted offerings), emphasizing that Śiva must be honored with his due portion.