Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

गिरिं रैवतकं गत्वा कुर्याद्यात्राविधानतः । मृगीकुंडादितीर्थानि संति तत्रैव कोटिशः

giriṃ raivatakaṃ gatvā kuryādyātrāvidhānataḥ | mṛgīkuṃḍāditīrthāni saṃti tatraiva koṭiśaḥ

رَیوتک پہاڑ پر جا کر یاترا کو مقررہ آداب کے مطابق انجام دینا چاہیے۔ وہیں مِرگی کُنڈ وغیرہ بے شمار تیرتھ ہیں—کروڑوں کی تعداد میں۔

गिरिम्mountain
गिरिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
रैवतकं(the) Raivataka (mountain)
रैवतकं:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootरैवतक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण (गिरिम् इति)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to main verb)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकाले क्रिया; ‘having gone’
कुर्यात्should perform
कुर्यात्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यात्राpilgrimage
यात्रा:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयात्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासपूर्वपद (यात्राविधानतः)
विधानतःaccording to the prescribed method
विधानतः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootविधान (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (Ablatival adverb): ‘according to/with reference to the rule’; यात्राविधानतः = यात्राविधानात्
मृगीकुण्डादितीर्थानिthe tīrthas beginning with Mṛgīkuṇḍa
मृगीकुण्डादितीर्थानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमृगीकुण्ड + आदि + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; समासः—(मृगीकुण्ड-आदि)-तीर्थानि
सन्तिare
सन्ति:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
तत्रैवright there
तत्रैव:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र + एव (अव्यय)
Formअव्यय; तत्र (locative adverb ‘there’) + एव (emphatic particle ‘indeed/just’)
कोटिशःin crores; countless
कोटिशः:
Saṅkhyā/Parimāṇa (Quantifier)
TypeIndeclinable
Rootकोटि (प्रातिपदिक)
Formशस्-प्रत्ययान्त अव्यय (Distributive/measure adverb): ‘in crores, by crores’

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Raivataka-parvata (with Mṛgīkuṇḍa and many other tīrthas)

Type: peak

Listener: Devī (addressed as ‘devi’)

Scene: A panoramic sacred mountain (Raivataka/Girnar) with multiple kuṇḍas and small shrines scattered along paths; pilgrims ascend in orderly fashion, stopping at Mṛgīkuṇḍa and other water bodies.

R
Raivataka (mountain)
M
Mṛgīkuṇḍa
T
Tīrtha

FAQs

Sacred mountains are mapped as dense tīrtha-networks; following yātrā-vidhi unlocks their purificatory power.

Mount Raivataka and its many tīrthas, explicitly including Mṛgīkuṇḍa.

Kuryād yātrāvidhānataḥ—undertake the pilgrimage according to prescribed observances.