Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

Devanagari script

इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं ते भवोद्भवम् । श्रुतं पापोपशमनं यज्ञायुतफलप्रदम्

Transliteration

iti saṃkṣepataḥ proktaṃ māhātmyaṃ te bhavodbhavam | śrutaṃ pāpopaśamanaṃ yajñāyutaphalapradam

Translation

یوں مختصر طور پر تمہیں بھَو سے پیدا ہونے والی عظمت بیان کی گئی۔ اسے سننے سے گناہ فرو ہوتے ہیں اور دس ہزار یَجْنوں کا پھل عطا ہوتا ہے۔

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इत्यादि-निर्देशक (quotative/closure particle)

• संक्षेपतः: briefly
• संक्षेपतः: Kriya-visheṣaṇa (Adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: संक्षेप (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) ‘in brief’

• प्रोक्तम्: has been stated
• प्रोक्तम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘spoken/declared’

• माहात्म्यम्: greatness, sacred glory
• माहात्म्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• ते: to you / of you
• ते: Sampradāna/Sambandha (Recipient/possessor/सम्प्रदान/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; ‘of you/for you’

• भवोद्भवम्: originating from Bhava (Śiva)
• भवोद्भवम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भव + उद्भव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—भवात् उद्भवम् (पञ्चमी-तत्पुरुष) ‘arisen from Bhava’

• श्रुतम्: (when) heard
• श्रुतम्: Kriya-visheṣaṇa (Condition/participial)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘heard’ (i.e., when heard)

• पापोपशमनम्: pacification of sins
• पापोपशमनम्: Karma/Phala (Result/फल)
• Type: Noun
• Root: पाप + उपशमन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—पापस्य उपशमनम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• यज्ञायुतफलप्रदम्: granting the fruit of ten-thousand sacrifices
• यज्ञायुतफलप्रदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यज्ञ + अयुत + फल + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः—यज्ञायुतस्य फलस्य प्रदम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic voice)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha (māhātmya-śravaṇa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Varavarṇinī (addressed)

Visual Art Cues

Scene: A sage narrates the Vastrāpatha māhātmya to a divine listener; the words appear as luminous script dissolving darkness (sins), while sacrificial fires symbolically multiply in the background.

Characters & Entities

• Bhava (Śiva)
• Yajña

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śravaṇa (devout listening) to a tīrtha-māhātmya is itself a purifying dharmic act with immense merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vastrāpatha-kṣetra via its Bhava-origin māhātmya and its proclaimed listening-benefit.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śravaṇa of the māhātmya (hearing the account) as a merit-producing observance.