Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 52

अनेन वाक्येन सुराधिपस्तु चचाल कोपावरितस्तदानीम् । गजेति वज्रेति जगाद सूतं समानयासिं कवचं रथं च

anena vākyena surādhipastu cacāla kopāvaritastadānīm | gajeti vajreti jagāda sūtaṃ samānayāsiṃ kavacaṃ rathaṃ ca

یہ بات سن کر دیوتاؤں کا سردار لرز اٹھا اور اسی دم غضب میں ڈھک گیا۔ اس نے سارَتھی سے کہا، “ہاتھی اور وجر لے آؤ؛ میری تلوار، زرہ اور رتھ بھی لے آؤ۔”

अनेनby/with this
अनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
वाक्येनstatement/word
वाक्येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
सुराधिपःlord of the gods (Indra)
सुराधिपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सुराणाम् अधिपः)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-निपात (particle: but/indeed)
चचालmoved/shook
चचाल:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचल् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कोपावरितःcovered/overcome by anger
कोपावरितः:
Karta (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootकोप (प्रातिपदिक) + आ-√वृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP) 'आवरित' + पूर्वपद 'कोप'; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषार्थ (कोपेन आवृतः)
तदानीम्then/at that time
तदानीम्:
Kriya-vishesana (Time)
TypeIndeclinable
Rootतदानीम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
गज"elephant"
गज:
Sambodhana/Quotation (Utterance)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; इति-पूर्वकं नामनिर्देश
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
वज्र"thunderbolt"
वज्र:
Sambodhana/Quotation (Utterance)
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; इति-पूर्वकं नामनिर्देश
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
जगादsaid
जगाद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगद् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सूतम्to the charioteer
सूतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सम्together/fully
सम्:
Sambandha (Preverb)
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
Formउपसर्ग (preverb) — 'together/fully' (असन्धि-रूपेण पृथक्)
आनयbring
आनय:
Kriya (Command)
TypeVerb
Rootआ-नी (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद
असिम्sword
असिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअसि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कवचम्armor
कवचम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकवच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
रथम्chariot
रथम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

Sūta (deduced narrator describing Indra’s reaction)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Indra rises in fury, ordering his sūta to bring Airāvata, the vajra, sword, armor, and chariot; attendants rush through a celestial armory.

I
Indra (Surādhipa)
S
Sūta (charioteer)

FAQs

Anger quickly turns authority toward violence; Purāṇic narratives warn that unchecked krodha clouds dharma and judgment.

The Māhātmya setting is Vastrāpathakṣetra (Prabhāsa), where divine events are narrated to magnify the kṣetra’s sanctity.

None; the verse describes martial preparation, not a ritual.