Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 32
Devanagari script
निरीक्षमाणो नृत्यन्तीं रंभां तां सुरसुन्दरीम् । आयांतं ददृशे देवो नारदं विस्मयान्वितः
Transliteration
nirīkṣamāṇo nṛtyantīṃ raṃbhāṃ tāṃ surasundarīm | āyāṃtaṃ dadṛśe devo nāradaṃ vismayānvitaḥ
Translation
جب وہ رمبھا، اس آسمانی حسینہ کے رقص کو دیکھ رہے تھے، تو دیو (اندرا) نے نارَد کو آتے دیکھا اور حیرت میں ڈوب گئے۔
Word by Word
निरीक्षमाणःwhile watching
निरीक्षमाणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनि + ईक्ष् (धातु) + शानच् (प्रत्यय)
Formवर्तमानकृदन्त (शानच्/Present participle, parasmaipada sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नृत्यन्तीम्dancing
नृत्यन्तीम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootनृत् (धातु) + शतृ (प्रत्यय)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/Present participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
रम्भाम्Rambhā
रम्भाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरम्भा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
ताम्that (her)
ताम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण-प्रयोगः
सुरसुन्दरीम्the celestial beauty
सुरसुन्दरीम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुर + सुन्दरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (सुरा एव सुन्दरी)
आयान्तम्coming
आयान्तम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootआ + या (धातु) + शतृ (प्रत्यय)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/Present participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ददृशेsaw
ददृशे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपदम्
देवःthe god (Indra)
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
नारदम्Nārada
नारदम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
विस्मयान्वितःfilled with astonishment
विस्मयान्वितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविस्मय + अन्वित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष (विस्मयेन अन्वितः = endowed with wonder)
Speaker
Narrative voice
Visual Art Cues
Scene: Rambhā dances with graceful mudrās before Indra; devas watch; at the edge, Nārada enters, and Indra’s face turns from delight to astonishment.
Characters & Entities
I
IndraN
NāradaR
RambhāFAQs
Divine messengers interrupt indulgence to redirect attention toward dharma and spiritual remedy.
The verse is preparatory; the chapter’s focus remains Vastrāpatha-kṣetra in Prabhāsa.
None in this verse.