Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 20

Devanagari script

गजदानाद्गजेंद्रेण नीयते नंदनं वनम् । पृथिव्यां सागरांतायामेष राजा भविष्यति

Transliteration

gajadānādgajeṃdreṇa nīyate naṃdanaṃ vanam | pṛthivyāṃ sāgarāṃtāyāmeṣa rājā bhaviṣyati

Translation

ہاتھی کا دان کرنے سے گجندر، یعنی ہاتھیوں کا سردار، اسے نندن بن تک لے جاتا ہے؛ اور سمندروں سے گھری اس زمین پر وہ بادشاہ بنے گا۔

Word by Word

• गजदानात्: from/through the gift of an elephant
• गजदानात्: Apadana (Cause/Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: गज + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; हेत्वपादान (cause)

• गजेन्द्रेण: by the lord of elephants (elephant)
• गजेन्द्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गज + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण/सहकर्ता (agentive instrument)

• नीयते: is led
• नीयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नी (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)

• नन्दनम्: to Nandana (garden)
• नन्दनम्: Karma (Destination/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; गत्यर्थकर्म (destination)

• वनम्: forest/grove
• वनम्: Karma (Apposition/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नन्दनस्य विशेषण/अप्पोजिशन

• पृथिव्याम्: on earth
• पृथिव्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण

• सागरान्तायाम्: bounded by the ocean
• सागरान्तायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सागर + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (पृथिव्याम्)

• एषः: this (person)
• एषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता

• राजा: king
• राजा: Karta (Predicate/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृ-समनाधिकरण (predicate nominative)

• भविष्यति: will become
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced: Purāṇic māhātmya narration style within Prabhāsa Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A majestic elephant with ceremonial cloth and bells is gifted at a tīrtha; Indra’s Nandana grove appears above with celestial trees, while a coronation motif hints at future kingship on earth.

Characters & Entities

• Nandana (forest/grove)
• Gajendra (lord of elephants)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Charity performed with faith—especially great gifts like gaja-dāna—ripens into both heavenly honor and righteous worldly prosperity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vastrāpatha-kṣetra, praised in the Prabhāsa Khaṇḍa’s Vastrāpatha-kṣetra-māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Gaja-dāna (donation of an elephant), taught as a high-merit act of dāna.