Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 47

Devanagari script

रम्ये हिमवतः पृष्ठे समवाये मया श्रुतम् । तदहं तव वक्ष्यामि श्रोतुकामं नरर्षभ

Transliteration

ramye himavataḥ pṛṣṭhe samavāye mayā śrutam | tadahaṃ tava vakṣyāmi śrotukāmaṃ nararṣabha

Translation

ہمالیہ کی خوشگوار ڈھلوانوں پر ایک دلکش مجلس میں میں نے یہ سنا تھا۔ اب، اے مردوں کے بیل، چونکہ تم سننے کے خواہاں ہو، میں تمہیں بیان کرتا ہوں۔

Word by Word

• रम्ये: in the beautiful (place)
• रम्ये: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: रम्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमीविभक्तिः (7th/सप्तमी), एकवचनम्; विशेषणम्

• हिमवतः: of Himavat (Himalaya)
• हिमवतः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: हिमवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठीविभक्तिः (6th/षष्ठी), एकवचनम्

• पृष्ठे: on the back/slope
• पृष्ठे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पृष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमीविभक्तिः (7th/सप्तमी), एकवचनम्

• समवाये: in the assembly/gathering
• समवाये: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: समवाय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमीविभक्तिः (7th/सप्तमी), एकवचनम्

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्तिः (3rd/तृतीया), एकवचनम्

• श्रुतम्: heard
• श्रुतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; ‘श्रुत’ = heard

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/द्वितीया), एकवचनम्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्तिः (1st/प्रथमा), एकवचनम्

• तव: to you/your
• तव: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठीविभक्तिः (6th/षष्ठी), एकवचनम्

• वक्ष्यामि: I will tell
• वक्ष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future/लृट्), परस्मैपदम्, उत्तमपुरुषः (1st person), एकवचनम्

• श्रोतुकामम्: desiring to hear
• श्रोतुकामम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: श्रु (धातु) + तुमुन् (infinitive) + काम (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमासः (श्रोतुम् + कामः), पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; विशेषणम्

• नरर्षभ: O bull among men
• नरर्षभ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नर + ऋषभ (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयसमासः; पुंलिङ्गे, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative/सम्बोधन), एकवचनम्

Speaker

Bhadra

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (subject); Himavat as narrative setting

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: king (addressed as nararṣabha)

Visual Art Cues

Scene: A serene Himalayan slope with a sage-assembly; the narrator recalls having heard the account there and now turns to address the king, bridging mountain solitude and royal audience.

Characters & Entities

• Himavat (Himālaya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred knowledge is preserved through careful hearing and faithful retelling to worthy listeners.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The narrative frame references the Himālaya as the setting where the account was heard; the main glorified tīrtha remains Vastrāpathakṣetra in Prabhāsa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it emphasizes the listener’s readiness (śrotukāmatā) as a prerequisite for receiving teaching.