Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18

Devanagari script

पश्यंतु संगतां सर्वे मम भार्यां यशस्विनीम् । तस्याः पूजां समादाय यो मार्गो मनसि स्थितः

Transliteration

paśyaṃtu saṃgatāṃ sarve mama bhāryāṃ yaśasvinīm | tasyāḥ pūjāṃ samādāya yo mārgo manasi sthitaḥ

Translation

“سب لوگ میری نامور زوجہ سنگتا کو دیکھیں۔ اس کی پوجا و تعظیم قبول کرکے، پھر جس راہ کا ارادہ تمہارے دل میں قائم ہے، اسی پر چل پڑو۔”

Word by Word

• पश्यन्तु: let (them) see
• पश्यन्तु: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √paś (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (imperative), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• संगताम्: assembled/come together
• संगताम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: sam+√gam (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त-भूतकर्मणि/भूतकाले कृदन्तम्; स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; 'भार्याम्' इति विशेषणम्

• सर्वे: all (people)
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनामसदृश-विशेषण/संज्ञा

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• भार्याम्: wife
• भार्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: bhāryā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• यशस्विनीम्: glorious/famed
• यशस्विनीम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: yaśasvinī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; 'भार्याम्' इति विशेषणम्

• तस्याः: of her
• तस्याः: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• पूजाम्: worship/ritual honor
• पूजाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: pūjā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• समादाय: having taken/undertaken
• समादाय: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to main clause)
• Type: Verb
• Root: sam+ā+√dā (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त/ल्यबन्त-अव्ययकृदन्तम् (absolutive/gerund), पूर्वकालिकक्रिया

• यः: which/that (who)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)

• मार्गः: path/way
• मार्गः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: mārga (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• मनसि: in the mind
• मनसि: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: manas (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• स्थितः: situated/established
• स्थितः: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: √sthā (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त-भूतकृदन्तम्; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; 'मार्गः' इति विशेषणम्

Speaker

King Gaja

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: Inside a refined abode, Queen Saṅgatā—radiant and dignified—stands with a pūjā tray (arghya, flowers, lamp). The king invites the sages to behold her and accept her worship before proceeding on their intended path.

Characters & Entities

• Saṅgatā
• Gaja
• Sages (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma in the household includes honoring the righteous spouse and receiving guests through orderly, respectful worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vastrāpathakṣetra’s narrative context is continued; the place is framed as conducive to dharmic hospitality and saintly visitation.

What ritualistic prescription is mentioned?

Receiving/accepting pūjā (honor) offered in the household, as part of atithi-satkāra.