Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 103

Devanagari script

शतपाषाणकं हर्म्यं यः करोति महन्नृप । मन्दिरं सुन्दरं शुभ्रं स याति हरिमन्दिरम्

Transliteration

śatapāṣāṇakaṃ harmyaṃ yaḥ karoti mahannṛpa | mandiraṃ sundaraṃ śubhraṃ sa yāti harimandiram

Translation

اے عظیم بادشاہ! جو شخص سو پتھروں سے بنا ہوا خوبصورت، پاکیزہ اور مبارک مندر-گھر تعمیر کرتا ہے، وہ ہری کے دھام، ہری مندر، کو پہنچتا ہے۔

Word by Word

• शतपाषाणकम्: made of a hundred stones
• शतपाषाणकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शत (प्रातिपदिक) + पाषाण (प्रातिपदिक) + क (तद्धित-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तद्धितान्त-विशेषण ("शत-पाषाण-युक्तम्" इति)

• हर्म्यम्: a mansion/house
• हर्म्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हर्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्धबोधक-सर्वनाम

• करोति: makes/builds
• करोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी

• महत्: great
• महत्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; विशेषण (नृपस्य)

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन

• मन्दिरम्: a temple/abode
• मन्दिरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मन्दिर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; हर्म्यस्य समानाधिकरणम्

• सुन्दरम्: beautiful
• सुन्दरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सुन्दर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (मन्दिरस्य)

• शुभ्रम्: white/bright
• शुभ्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शुभ्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (मन्दिरस्य)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• याति: goes/attains
• याति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी

• हरिमन्दिरम्: Hari's temple
• हरिमन्दिरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक) + मन्दिर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (हरेः मन्दिरम्)

Speaker

Skanda (deduced; addressing a king within the māhātmya narrative)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (Prabhāsa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Great king (mahannṛpa)

Visual Art Cues

Scene: A bright white, beautiful stone temple of a hundred stones rises; artisans polish and wash it; the donor offers garlands; a visionary hint of Hari’s celestial abode appears as a luminous backdrop.

Characters & Entities

• Hari (Viṣṇu)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Large, pure-hearted service to the deity through temple-building becomes a direct cause for attaining the Lord’s supreme abode.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vastrāpatha-kṣetra in Prabhāsa, praised as a place where temple-service yields exceptional fruit.

What ritualistic prescription is mentioned?

Building a well-made, clean, beautiful temple (here described as constructed with one hundred stones).