Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 42

अनुग्रहाय भवतां यत्र चक्रं सुदर्शनम् । निःसृतं प्रथमं विप्रा जलं भित्त्वा ममाग्रतः

anugrahāya bhavatāṃ yatra cakraṃ sudarśanam | niḥsṛtaṃ prathamaṃ viprā jalaṃ bhittvā mamāgrataḥ

اے برہمنو! تم پر انُگ्रह کے لیے یہی وہ جگہ ہے جہاں سُدرشن چکر پہلی بار ظاہر ہوا—میرے سامنے پانی کو چیرتا ہوا نکل آیا۔

anugrahāyafor (your) favor/grace
anugrahāya:
Sampradana (Recipient/Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootanugraha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; प्रयोजनार्थे
bhavatāmof you (honored ones)
bhavatām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbhavat (प्रातिपदिक; आदरार्थक सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)
cakramthe discus
cakram:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootcakra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
sudarśanamSudarśana (beautiful to behold)
sudarśanam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsu-darśana (प्रातिपदिक; कर्मधारयः—su + darśana)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘चक्रम्’ इत्यस्य विशेषणम्
niḥsṛtamcame forth/emerged
niḥsṛtam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootniḥ-√sṛ (कृदन्त; धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘चक्रम्’ इत्यस्य विशेषणम्
prathamamfirst
prathamam:
Avyaya (Modifier/अव्यय-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootprathama (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोगः/क्रियाविशेषणम् (adverb: first)
viprāḥO brāhmaṇas
viprāḥ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; संबोधनार्थे
jalamwater
jalam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootjala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
bhittvāhaving pierced/split
bhittvā:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Root√bhid (कृदन्त; धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive): having split
mamamy
mama:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
agrataḥin front (of me)
agrataḥ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootagratas (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (in front of)

Śrī Bhagavān (Viṣṇu)

Tirtha: Cakratīrtha

Type: ghat

Listener: Sages/brāhmaṇas (dvija-śreṣṭhas) within the narrated scene; broader audience implied

Scene: Before Hari at the ocean’s edge, the Sudarśana Cakra bursts upward from the waters, splitting the surface; brāhmaṇas witness the radiant disc emerging like a sun from the sea.

S
Sudarśana Cakra
V
Viṣṇu
V
Vipras

FAQs

Sacred places are sanctified by divine acts; remembering such origins strengthens faith and tīrtha-reverence.

A Dvārakā-associated tīrtha identified by the miracle of Sudarśana Cakra’s first emergence through its waters.

None explicitly; it provides an origin-myth (utpatti) establishing the tīrtha’s exceptional sanctity.