Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

Devanagari script

अनेकदैत्यदमनं बहुयंत्रविदारणम् । सूर्यकोटिप्रभाभासं सहस्रारं सुदर्शनम्

Transliteration

anekadaityadamanaṃ bahuyaṃtravidāraṇam | sūryakoṭiprabhābhāsaṃ sahasrāraṃ sudarśanam

Translation

وہی سُدرشن تھا—بے شمار دیوتاؤں کے دشمنوں (دَیتوں) کو دبانے والا، بہت سے یَنتروں اور جنگی آلات کو چکناچور کرنے والا؛ کروڑوں سورجوں جیسی درخشانی سے چمکتا، ہزار پرّوں والا۔

Word by Word

• अनेकदैत्यदमनम्: subduer of many demons
• अनेकदैत्यदमनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनेक (प्रातिपदिक) + दैत्य (प्रातिपदिक) + दमन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (अनेकानां दैत्यानां दमनम्)

• बहुयन्त्रविदारणम्: splitter of many contrivances/weapons
• बहुयन्त्रविदारणम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बहु (प्रातिपदिक) + यन्त्र (प्रातिपदिक) + विदारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (बहूनां यन्त्राणां विदारणम्)

• सूर्यकोटिप्रभाभासम्: shining like the radiance of ten million suns
• सूर्यकोटिप्रभाभासम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक) + प्रभा (प्रातिपदिक) + आभास (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सूर्यकोटीनां प्रभायाः आभासः यस्य)

• सहस्रारम्: having a thousand spokes
• सहस्रारम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक) + अर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सहस्रम् अराः यस्य)

• सुदर्शनम्: Sudarśana (the discus); beautiful to behold
• सुदर्शनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; समासः—कर्मधारय (सुन्दरं दर्शनं यस्य/यत्)

Speaker

Narrator (contextual, within Dvārakā-māhātmya narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sudarśana-prādurbhāva tīrtha (contextual within Dvārakā)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Māhātmya audience

Visual Art Cues

Scene: A colossal Sudarśana chakra rises—thousand-spoked, blazing like millions of suns—hovering above the waters, its rim sharp, aura overwhelming, suggesting demon-subduing power.

Characters & Entities

• Sudarśana (Cakra)
• Daityas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Lord’s dharmic power protects creation: Sudarśana symbolizes swift, luminous justice that removes demonic obstruction.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā is the narrative setting; the māhātmya glorifies the city by revealing the presence and power of the Lord’s divine weapon there.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse is descriptive, preparing for acts of honor and worship.