Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

यथा करिपदेऽन्यानि प्रविशंति पदानि च । तथा सर्वाणि पुण्यानि प्रविष्टानि हरेर्दिने

Transliteration

yathā karipade'nyāni praviśaṃti padāni ca | tathā sarvāṇi puṇyāni praviṣṭāni harerdine

Translation

جس طرح دوسرے قدموں کے نشان ہاتھی کے قدم کے نشان میں سما جاتے ہیں، اسی طرح سب پُنّیہ ہری کے دن میں جمع ہو جاتے ہیں۔

Word by Word

• यथा: just as
• यथा: Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमानवाचक/यथार्थ-सम्बन्धसूचक (correlative adverb: 'as/just as')

• करि-पदे: in the elephant’s footprint
• करि-पदे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: करि (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (करिणः पदम् = elephant’s footprint)

• अन्यानि: other
• अन्यानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying पदानि)

• प्रविशन्ति: enter
• प्रविशन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + विश् (धातु)
• Form: लट् (Present); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष, बहुवचन

• पदानि: footprints/steps
• पदानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• तथा: so/in the same way
• तथा: Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; तदनुरूप-सम्बन्धसूचक (correlative adverb: 'so/in the same way')

• सर्वाणि: all
• सर्वाणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying पुण्यानि)

• पुण्यानि: merits/virtuous acts
• पुण्यानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन

• प्रविष्टानि: have entered/are absorbed
• प्रविष्टानि: Kriya (Result state/क्रिया-फल)
• Type: Verb
• Root: प्र + विश् (धातु) → प्रविष्ट (कृदन्त)
• Form: भूतकृत् (past passive participle/क्त); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि-प्रयोगे विधेय-विशेषणम् (predicate participle: 'having entered')

• हरेः: of Hari (Vishnu)
• हरेः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• दिने: on the day
• दिने: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hari-dina (contextually Dvādaśī)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A symbolic tableau: an elephant’s massive footprint on wet sand contains many smaller animal and human footprints within it; above, a subtle emblem of Hari (śaṅkha-cakra) indicates ‘Hareḥ dina’ as the great footprint that gathers all merits.

Characters & Entities

• Hari
• Dvādaśī (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Among sacred observances, Hari’s day is portrayed as the one that contains the merit of many other virtuous acts.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching is embedded in Dvārakā Māhātmya, connecting time-based merit to Dvārakā’s devotional landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

Honor “Hari’s day” (contextually Dvādaśī) as a principal vrata time for accumulating merit.