Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 96

Devanagari script

नित्यं कृष्णपुरीं रम्यां ये स्मरन्ति गृहस्थिताः । नमस्याः सर्वलोकानां देवानां च सुरोत्तम

Transliteration

nityaṃ kṛṣṇapurīṃ ramyāṃ ye smaranti gṛhasthitāḥ | namasyāḥ sarvalokānāṃ devānāṃ ca surottama

Translation

جو گھر گرہست روزانہ کرشن کی دلکش پوری (دوارکا) کا سمرن کرتے ہیں، وہ سب جہانوں کے لیے قابلِ تعظیم ہیں—اور دیوتاؤں کے لیے بھی، اے سُروں کے سردار۔

Word by Word

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: काल-अव्यय (adverb of time)

• कृष्णपुरीम्: Kṛṣṇa’s city (Dvārakā)
• कृष्णपुरीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक) + पुरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; तत्पुरुष (कृष्णस्य पुरी)

• रम्याम्: beautiful/charming
• रम्याम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रम्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण (कृष्णपुरीम्)

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन

• स्मरन्ति: remember
• स्मरन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• गृहस्थिताः: those staying at home/householders
• गृहस्थिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक) + स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्था)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; तत्पुरुष (गृहे स्थिताः)

• नमस्याः: worthy of salutation
• नमस्याः: Pradhana (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: नमस्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; विधेय-विशेषण (they are worthy of salutation)

• सर्वलोकानाम्: of all worlds/people
• सर्वलोकानाम्: Sambandha (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; कर्मधारय (सर्वे लोकाः)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Sambandha (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• सुरोत्तम: O best of gods
• सुरोत्तम: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; तत्पुरुष/कर्मधारयार्थ (सुरेषु उत्तमः)

Speaker

Sūta (deduced: Prabhāsa Khaṇḍa narration style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā (Kṛṣṇapurī)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A householder at a simple domestic shrine mentally beholds the jeweled city of Dvārakā—gates, palaces, and the sea—offering namaskāra; devas above acknowledge the merit.

Characters & Entities

• Kṛṣṇapurī (Dvārakā)
• Kṛṣṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even without renunciation, steady remembrance (smaraṇa) of Dvārakā is a potent devotional path.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kṛṣṇapurī—Dvārakā, the sacred city of Lord Kṛṣṇa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Nitya-smaraṇa—daily recollection/meditative remembrance of Dvārakā.