Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

प्रह्लाद उवाच । परस्परं वरौ दत्त्वा कृष्णदुर्वाससौ मुदा । ततः प्रभृति विप्रेन्द्रास्तस्मिन्स्थाने ह्यतिष्ठताम् । वरदानमिति प्रोक्तं तत्तीर्थं सर्वकामदम्

prahlāda uvāca | parasparaṃ varau dattvā kṛṣṇadurvāsasau mudā | tataḥ prabhṛti viprendrāstasminsthāne hyatiṣṭhatām | varadānamiti proktaṃ tattīrthaṃ sarvakāmadam

پرہلاد نے کہا: خوشی کے ساتھ کرشن اور دُروَاسا نے ایک دوسرے کو ور عطا کیے؛ پھر اسی وقت سے، اے برہمنوں کے سردارو، وہ دونوں اسی مقام پر ٹھہر گئے۔ وہ تیرتھ ‘وردان’ کہلایا، جو سب مرادیں پوری کرتا ہے۔

प्रह्लादःPrahlāda
प्रह्लादः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रह्लाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
परस्परम्mutually
परस्परम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb)
वरौboons (two)
वरौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), द्विवचन (Dual)
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव (indeclinable verbal)
कृष्णदुर्वाससौKṛṣṇa and Durvāsas
कृष्णदुर्वाससौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक) + दुर्वासस् (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), द्विवचन (Dual)
मुदाwith joy
मुदा:
Hetu/Instrument (Means/Cause/करण)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
ततःthereafter
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (प्रातिपदिक/अव्यय)
Formअव्यय (adverb: 'thereafter/from that')
प्रभृतिfrom then on
प्रभृति:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रभृति (अव्यय)
Formअव्यय (postposition/adverb: 'from, since')
विप्रेन्द्राःO best of Brahmins / Brahmin-lords
विप्रेन्द्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्रेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
स्थानेplace
स्थाने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
हिindeed
हि:
Sambandha/Emphasis (Nipāta/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय (particle/emphasis)
अतिष्ठताम्they stayed/dwelt
अतिष्ठताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
वरदानम्boon-giving (name)
वरदानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवरदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
इतिthus
इति:
Quotation marker (इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (quotative particle)
प्रोक्तम्is called/was said
प्रोक्तम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
तीर्थम्holy ford/pilgrimage place
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
सर्वकामदम्granting all desires
सर्वकामदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (determinative: 'giver of all desires'); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Prahlāda

Tirtha: Varadāna

Type: kshetra

Listener: Viprendras (addressed as ‘vīpreन्द्राः’—leading brāhmaṇas/sages)

Scene: Prahlāda narrates: Kṛṣṇa and Durvāsā exchange boons joyfully and choose to abide at the spot; the tīrtha is proclaimed ‘Varadāna’, radiating wish-fulfilling power.

P
Prahlāda
K
Kṛṣṇa
D
Durvāsā
V
Varadāna Tīrtha
D
Dvārakā

FAQs

When divine grace and saintly power converge, a place becomes a wish-fulfilling tīrtha for devotees.

Varadāna Tīrtha in Dvārakā, established by the mutual boon-giving of Kṛṣṇa and Durvāsā.

Implicitly, pilgrimage to the named tīrtha for desire-fulfillment; the chapter’s context connects it with snāna and pūjā.