Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 24

Devanagari script

यात्रायां गच्छमानस्य मध्याह्ने क्षुधितस्य च । अन्नं ददाति यो भक्त्या शृणु तस्यापि यद्भवेत्

Transliteration

yātrāyāṃ gacchamānasya madhyāhne kṣudhitasya ca | annaṃ dadāti yo bhaktyā śṛṇu tasyāpi yadbhavet

Translation

جو یاترا میں جانے والے اور دوپہر کے وقت بھوکے زائر کو عقیدت سے کھانا دیتا ہے، سنو کہ اس کے لیے بھی کیسا پھل ہوتا ہے۔

Word by Word

• यात्रायाम्: on a journey
• यात्रायाम्: अधिकरण (Location/occasion)
• Type: Noun
• Root: यात्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन

• गच्छमानस्य: of one who is going
• गच्छमानस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) → गच्छमान (शतृ-प्रत्यय/वर्तमानकृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन; वर्तमानकृदन्त (present participle)

• मध्याह्ने: at midday
• मध्याह्ने: अधिकरण (Time)
• Type: Noun
• Root: मध्याह्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन

• क्षुधितस्य: of (one who is) hungry
• क्षुधितस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: क्षुधित (कृदन्त/भूतकृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन; भूतकृदन्त (past participle)

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• अन्नम्: food
• अन्नम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• ददाति: gives
• ददाति: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट्-लकार; परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन

• यः: who
• यः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: करण (Means/manner)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन

• शृणु: hear (listen)
• शृणु: क्रिया (Injunction)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative); परस्मैपद; मध्यम-पुरुष; एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन

• अपि: also, even
• अपि: सम्बन्ध/निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle; emphasis/also)

• यत्: what, that which
• यत्: कर्म/विषय (What/that which)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• भवेत्: may be, would occur
• भवेत्: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन

Speaker

Sūta (deduced; Prabhāsa Khaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: At midday under a bright sky, a pilgrim rests in shade; a devotee offers a leaf-plate meal and water with reverence; the road to Dvārakā continues beyond, with distant temple flags.

Characters & Entities

• Dvārakā
• Anna-dāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Feeding pilgrims with devotion is a direct dharmic offering that generates great merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā is the broader Māhātmya setting; the verse focuses on service to those traveling there.

What ritualistic prescription is mentioned?

Anna-dāna: giving food to a hungry pilgrim, especially at midday during the journey.