Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

Devanagari script

श्रीप्रह्लाद उवाच । चक्रतीर्थे नरः स्नात्वा मुच्यते सर्व किल्बिषैः । स याति परमं स्थानं दाहप्रलयवर्जितम्

Transliteration

śrīprahlāda uvāca | cakratīrthe naraḥ snātvā mucyate sarva kilbiṣaiḥ | sa yāti paramaṃ sthānaṃ dāhapralayavarjitam

Translation

شری پرہلاد نے کہا: چکرتیرتھ میں اشنان کرنے سے انسان تمام گناہوں سے چھوٹ جاتا ہے، اور وہ اس پرم دھام کو پاتا ہے جو جلنے اور پرلَے (فنا) سے پاک ہے۔

Word by Word

• श्रीप्रह्लादः: Śrī Prahlāda
• श्रीप्रह्लादः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्री + प्रह्लाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘श्री’ उपपद-विशेषण (honorific)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• चक्रतीर्थे: at Cakra-tīrtha
• चक्रतीर्थे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चक्र + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (the Cakra-tīrtha)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya-visheṣaṇa (Adverbial modifier)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having bathed’

• मुच्यते: is freed
• मुच्यते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive), आत्मनेपद

• सर्वैः: from all
• सर्वैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; ‘किल्बिषैः’ इति विशेषण

• किल्बिषैः: sins, faults
• किल्बिषैः: Apadana (Ablative sense/अपादान)
• Type: Noun
• Root: किल्बिष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; अपादानार्थे तृतीया (instrumental used for separation)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• याति: goes
• याति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• परमम्: supreme
• परमम्: Karma (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘स्थानम्’ इति विशेषण

• स्थानम्: abode, place
• स्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• दाहप्रलयवर्जितम्: free from burning and cosmic dissolution
• दाहप्रलयवर्जितम्: Karma (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दाह + प्रलय + वर्जित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहु-तत्पुरुषः (devoid of burning and dissolution)

Speaker

Prahlāda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cakratīrtha

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Prahlāda, serene and radiant, proclaims the glory of bathing at Cakratīrtha; pilgrims descend steps into clear water, while a subtle cakra-symbol gleams above the tīrtha, indicating Hari’s presence.

Characters & Entities

• Prahlāda
• Cakratīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage-bathing at a sanctified tīrtha, undertaken with faith, is proclaimed as a direct purifier leading toward liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Cakratīrtha in Dvārakā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) at Cakratīrtha for purification from sins and attainment of the highest state.