Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

Devanagari script

येऽपीच्छंति मनोवृत्त्या गमनं द्वारकां प्रति । तेषां प्रलीयते पापं पूर्वजन्मायुतार्जितम्

Transliteration

ye'pīcchaṃti manovṛttyā gamanaṃ dvārakāṃ prati | teṣāṃ pralīyate pāpaṃ pūrvajanmāyutārjitam

Translation

جو لوگ محض دل کی رغبت سے دوارکا کی طرف جانے کی خواہش کرتے ہیں، اُن کے بے شمار پچھلے جنموں کے دَس ہزاروں جنموں میں جمع گناہ بھی گھل کر مٹ جاتے ہیں۔

Word by Word

• ये: those who
• ये: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन

• अपि: even
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: सम्भावना/अपि-कारक अव्यय (even/also)

• इच्छन्ति: desire
• इच्छन्ति: Kriyā (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: इष्/इच्छ् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• मनोवृत्त्या: by mental intention
• मनोवृत्त्या: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक) + वृत्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• गमनम्: going
• गमनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: गमन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• द्वारकाम्: Dvārakā
• द्वारकाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्वारका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• प्रति: towards
• प्रति: Gati/Direction (गति)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (अव्यय)
• Form: दिशार्थ अव्यय (towards)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन

• प्रलीयते: dissolves/is destroyed
• प्रलीयते: Kriyā (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-ली (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

• पापम्: sin
• पापम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• पूर्व-जन्म-अयुत-अर्जितम्: accumulated over ten-thousands of previous births
• पूर्व-जन्म-अयुत-अर्जितम्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक) + जन्मन् (प्रातिपदिक) + अयुत (प्रातिपदिक) + अर्जित (कृदन्त from अर्ज्/अर्ज् धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘अर्जित’; विशेषणम् (पापम् इति)

Speaker

Prahlāda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim, still at home, turns mind and gaze westward toward the sea-city of Dvārakā; subtle dark clouds of sin dissolve into light as Kṛṣṇa’s city glimmers on the horizon.

Characters & Entities

• Prahlāda
• Dvārakā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In tīrtha-māhātmya, even sincere intention (manovṛtti/saṅkalpa) toward pilgrimage is credited with profound purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā, whose sanctity is said to dissolve ancient karmic impurities.

What ritualistic prescription is mentioned?

Cultivate a genuine resolve to journey to Dvārakā; the verse emphasizes inner intention as spiritually efficacious.