Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 38

Devanagari script

पांथिक उवाच । श्रीमद्द्वारवतीं दृष्ट्वा ह्यागतोऽस्म्यत्र राक्षस । वज्रलेपहरोऽस्माकं प्रभावः कृष्णदर्शनात्

Transliteration

pāṃthika uvāca | śrīmaddvāravatīṃ dṛṣṭvā hyāgato'smyatra rākṣasa | vajralepaharo'smākaṃ prabhāvaḥ kṛṣṇadarśanāt

Translation

یاتری نے کہا: “اے رाक्षس! میں شریمت دواروتی (دوارکا) کے درشن کر کے یہاں آیا ہوں۔ کرشن کے درشن سے پیدا ہونے والی ہماری تاثیر ‘وجر لیپ’ کی آفت کو دور کر دیتی ہے۔”

Word by Word

• पांथिकः: the traveler
• पांथिकः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पांथिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• श्रीमद्-द्वारवतीम्: the glorious Dvāravatī
• श्रीमद्-द्वारवतीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्रीमद् (प्रातिपदिक) + द्वारवती (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (श्रीमती द्वारवती), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic/causal particle)

• आगतः: come
• आगतः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate participle)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अस्मि: I am
• अस्मि: Kriya (Copula)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (adverb of place)

• राक्षस: O rākṣasa
• राक्षस: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• वज्रलेपहरः: remover of the vajra-coating
• वज्रलेपहरः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate noun)
• Type: Noun
• Root: वज्र-लेप-हर (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/कर्मधारय-तत्पुरुष (वज्रलेपं हरति इति/वज्रलेपस्य हरः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अस्माकम्: of us/our
• अस्माकम्: Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (Genitive), बहुवचन

• प्रभावः: power, efficacy
• प्रभावः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate noun)
• Type: Noun
• Root: प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• कृष्णदर्शनात्: from seeing Kṛṣṇa
• कृष्णदर्शनात्: Hetu/Apadana (Cause/Source)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण-दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (कृष्णस्य दर्शनम्), नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन

Speaker

Pāṃthika (Kṛṣṇa’s pilgrim)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā/Dvāravatī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The pilgrim speaks confidently to the rākṣasa: behind him, a luminous vision of Dvāravatī by the sea—temple spires, flags, and waves; a radiant aura labeled by implication as ‘Kṛṣṇa-darśana-prabhāva’ dissolves a hard dark crust (vajra-lepa).

Characters & Entities

• Dvāravatī (Dvārakā)
• Rākṣasa
• Vajra-lepa
• Kṛṣṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kṛṣṇa-centered devotion generates a purifying potency capable of removing deep-seated spiritual bondage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvāravatī/Dvārakā is explicitly praised as a glorious sacred city.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse emphasizes darśana of Kṛṣṇa and pilgrimage to Dvārakā.