Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 28

Devanagari script

आलोकितं च विंध्याद्रौ सर्वेषां विस्मयास्पदम् । दृष्ट्वा द्वारावतीं कश्चित्कृष्णवक्त्रं सुशोभनम्

Transliteration

ālokitaṃ ca viṃdhyādrau sarveṣāṃ vismayāspadam | dṛṣṭvā dvārāvatīṃ kaścitkṛṣṇavaktraṃ suśobhanam

Translation

اور وِندھیا پہاڑ پر ایک ایسا منظر ظاہر ہوا جو سب کے لیے باعثِ حیرت بن گیا۔ کسی نے دواراوَتی کو اور شری کرشن کے نہایت حسین چہرے کو دیکھ لیا۔

Word by Word

• आलोकितम्: was seen/observed
• आलोकितम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + लोक् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘seen/observed’

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• विंध्याद्रौ: on Mount Vindhya
• विंध्याद्रौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: विंध्य + अद्रि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (विंध्यः अद्रिः)

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन; सर्वनाम-शब्द

• विस्मयास्पदम्: a cause/seat of astonishment
• विस्मयास्पदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विस्मय + आस्पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (विस्मयस्य आस्पदम्)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: अव्ययभावे क्त्वान्त (gerund), ‘having seen’

• द्वारावतीम्: Dvārāvatī (Dvārakā)
• द्वारावतीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्वारावती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; नगरनाम

• कश्चित्: someone
• कश्चित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क (प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; अनिश्चितवाचक सर्वनाम

• कृष्णवक्त्रम्: a dark/black face
• कृष्णवक्त्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण + वक्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (कृष्णं वक्त्रम्)

• सुशोभनम्: very beautiful
• सुशोभनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु + शोभन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (कृष्णवक्त्रम्)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (contextual attribution)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārāvatī/Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dilīpa

Visual Art Cues

Scene: From the rocky Vindhya height, a devotee beholds the radiant city of Dvārāvatī shimmering like a mirage; above its gates appears Kṛṣṇa’s beautiful face, calm and compassionate, astonishing all beings.

Characters & Entities

• Vindhya
• Dvārāvatī (Dvārakā)
• Kṛṣṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana—true, grace-filled vision of the Lord and His sacred city—can arise unexpectedly and becomes transformative.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārāvatī/Dvārakā is explicitly glorified through the theme of its wondrous vision.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is stated; the emphasis is on darśana (vision) as spiritually potent.