Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Dvaraka Mahatmya›Adhyaya 33›Shloka 6
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

अन्याश्च सरितः सर्वाः सिन्धुशोणौ नदौ तथा । पंचाशत्कोटिभिस्तीर्थैर्दिग्भागे ह्युत्तरे स्थिताः । लंपटाः कृष्णसेवायां पश्यतो द्वारकां मुहुः

Transliteration

anyāśca saritaḥ sarvāḥ sindhuśoṇau nadau tathā | paṃcāśatkoṭibhistīrthairdigbhāge hyuttare sthitāḥ | laṃpaṭāḥ kṛṣṇasevāyāṃ paśyato dvārakāṃ muhuḥ

Translation

اور دوسری سب ندیاں بھی—سندھو اور شون سمیت—پچاس کروڑ تیرتھوں کے ساتھ شمالی سمت میں کھڑی تھیں۔ کرشن کی سیوا میں والہانہ، وہ دوارکا کو بار بار دیکھتی رہیں۔

Word by Word
अन्याःother
अन्याः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); विशेषण
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
सरितःrivers
सरितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसरित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
सर्वाःall
सर्वाः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); विशेषण
सिन्धुशोणौSindhu and Śoṇa
सिन्धुशोणौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिन्धु + शोण (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), द्विवचन (Dual); द्वन्द्व-समास
नदौtwo rivers
नदौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), द्विवचन (Dual)
तथाlikewise, also
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
पञ्चाशत्कोटिभिःwith fifty crores (of)
पञ्चाशत्कोटिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपञ्चाशत् + कोटि (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural); संख्यापूर्वक-तत्पुरुष (numeral-determinative)
तीर्थैःwith sacred fords/pilgrimage-places
तीर्थैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
दिग्भागेin the region of a direction (quarter)
दिग्भागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिक् + भाग (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); तत्पुरुष-समास
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
उत्तरेin the northern (part)
उत्तरे:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); विशेषण (दिग्भागे इति पदस्य)
स्थिताःsituated, stationed
स्थिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; (सरितः इत्यादीनां विशेषणम्)
लम्पटाःeager, ardent
लम्पटाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootलम्पट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); विशेषण
कृष्णसेवायाम्in the service of Kṛṣṇa
कृष्णसेवायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृष्ण + सेवा (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष (genitive-determinative)
पश्यतःof (one who is) seeing
पश्यतः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootपश् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present participle); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
द्वारकाम्Dvārakā
द्वारकाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्वारका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
मुहुःagain and again, repeatedly
मुहुः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of frequency)
Speaker

Śrī Prahlāda (continuing narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā (as the object of repeated darśana)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Sages/assembly (implied)

Visual Art Cues

Scene: A vast northern encampment of personified rivers and innumerable tīrtha-spirits, with Sindhu and Śoṇa prominent; all gaze toward the shining sea-city Dvārakā, repeatedly turning their faces in longing service to Kṛṣṇa.

Characters & Entities
S
Sindhu
Ś
Śoṇa
T
Tīrthas
K
Kṛṣṇa
D
Dvārakā

FAQs

The highest fruit of tīrtha is devotion—pilgrimage culminates in Kṛṣṇa-sevā and repeated darśana of the sacred dhāma.

Dvārakā, repeatedly beheld by innumerable tīrthas gathered around her.

No formal rite is stated; the emphasis is on sevā (devotional service) and repeated darśana (beholding) of Dvārakā.

←Previous Verse
Next Verse→