Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 65

Devanagari script

चक्रुर्महाभिषेकं तु द्वारकायाः प्रहर्षिताः । वादयन्तो विचित्राणि वादित्राणि महोत्सवे

Transliteration

cakrurmahābhiṣekaṃ tu dvārakāyāḥ praharṣitāḥ | vādayanto vicitrāṇi vāditrāṇi mahotsave

Translation

وہ خوشی سے سرشار ہو کر دوارکا کا مہا اَبھِشیک کرنے لگے؛ اور اس عظیم اُتسو میں طرح طرح کے ساز بجوا کر گونج اٹھے۔

Word by Word

• चक्रुः: they performed/did
• चक्रुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्

• महाभिषेकम्: a great consecration (royal anointing)
• महाभिषेकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा + अभिषेक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारयसमासः (महान् अभिषेकः)

• तु: indeed/and/but
• तु: Discourse-Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle)

• द्वारकायाः: of Dvārakā
• द्वारकायाः: Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: द्वारका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• प्रहर्षिताः: delighted/overjoyed
• प्रहर्षिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्र + हृष् (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (कर्तृपदस्य)

• वादयन्तः: playing (causing to sound)
• वादयन्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वादय् (णिजन्त) < वद् (धातु)
• Form: कृदन्त (शतृ/वर्तमानकृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तरि प्रयोगः

• विचित्राणि: various/wondrous
• विचित्राणि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: विचित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; विशेषणम् (वादित्राणि)

• वादित्राणि: musical instruments
• वादित्राणि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वादित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• महोत्सवे: at the great festival
• महोत्सवे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा + उत्सव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; कर्मधारयसमासः (महान् उत्सवः)

Speaker

Prahlāda (continued narration, implied)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A jubilant consecration festival: devas and sages smiling, pouring abhiṣeka waters; musicians playing drums, conches, cymbals, and horns; banners and lamps around Dvārakā’s temple-city with the sea nearby.

Characters & Entities

• Dvārakā
• Mahābhiṣeka
• Devas (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Celebratory ritual (utsava) is a dharmic mode of honoring sacred places, uniting devotion, community, and sanctity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā is the focus, receiving a formal “great consecration.”

What ritualistic prescription is mentioned?

Mahābhiṣeka (major consecration) and festival observance with auspicious music are described.