Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Dvaraka Mahatmya›Adhyaya 31›Shloka 43
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 43

Devanagari script

संस्तवैः स्तूयमानां च गीतवाद्यादिहर्षिताम् । महासिंहासनस्थां तु दृष्ट्वा द्वारवतीं पुरीम् । प्रणेमुर्युगपत्सर्वे सर्वाणि च सुभक्तितः

Transliteration

saṃstavaiḥ stūyamānāṃ ca gītavādyādiharṣitām | mahāsiṃhāsanasthāṃ tu dṛṣṭvā dvāravatīṃ purīm | praṇemuryugapatsarve sarvāṇi ca subhaktitaḥ

Translation

وہ ستوتیوں سے سراہي جا رہی تھی اور گیت و ساز کی خوشی سے مسرور تھی، اور مہا سنگھاسن پر بیٹھی تھی۔ دواروتی نگری کو یوں دیکھ کر سب نے ایک ساتھ، اپنی اپنی رسم کے مطابق، گہری بھکتی سے سجدۂ تعظیم کیا۔

Word by Word
संस्तवैःwith hymns/praises
संस्तवैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसंस्तव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
स्तूयमानाम्being praised
स्तूयमानाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्तु (धातु) + यमान (कृदन्त-प्रत्यय)
Formवर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे शानच्/यमान-प्रत्ययान्त कृदन्त (passive present participle); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
गीतवाद्यादिहर्षिताम्delighted by songs, instruments, and the like
गीतवाद्यादिहर्षिताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootगीत + वाद्य + आदि + हर्षित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (गीत-वाद्य-आदि-भिः हर्षिता)
महासिंहासनस्थाम्seated on a great throne
महासिंहासनस्थाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootमहा + सिंहासन + स्थ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (महत् सिंहासने स्थिता)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
द्वारवतीम्Dvārvati (Dwaraka)
द्वारवतीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्वारवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पुरीम्city
पुरीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्वारवतीम् इति विशेषणम्
प्रणेमुःthey bowed down
प्रणेमुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + नम् (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद), प्रथम-पुरुष, बहुवचन
युगपत्simultaneously
युगपत्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयुगपत् (अव्यय)
Formकाल/रीत्यर्थक-अव्यय (adverb)
सर्वेall (of them)
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सर्वाणिall (things/acts)
सर्वाणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
सुभक्तितःout of good devotion
सुभक्तितः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootसु + भक्ति (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb) — ‘सुभक्तेः हेतोः/कारणात्’
Speaker

Narrative voice (contextual narrator within Dvārakā Māhātmya; specific speaker not stated in this verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā (Dvāravatī)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A grand enthroned Dvārakā amid hymns, singing, and instruments; the gathered sacred beings/pilgrims bow simultaneously in deep devotion—an orchestrated ceremonial darśana.

Characters & Entities
D
Dvāravatī (Dvārakā)

FAQs

True recognition of a sacred place culminates in humility and collective worship—bhakti expressed as stuti (praise) and praṇāma (prostration).

Dvāravatī/Dvārakā, revered as a city of divine presence.

Implicit devotional acts are highlighted: stuti (hymns), gīta-vādya (sacred music), and praṇāma (prostration).

←Previous Verse
Next Verse→