Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 23

Devanagari script

न दोषो हीनवित्तस्य तावन्मात्रपरिग्रहे । श्रोतव्या सत्कथा विष्णोर्नामसंकीर्त्तनामृतम्

Transliteration

na doṣo hīnavittasya tāvanmātraparigrahe | śrotavyā satkathā viṣṇornāmasaṃkīrttanāmṛtam

Translation

کم وسائل والے کے لیے صرف ضرورت بھر لینا کوئی عیب نہیں۔ بلکہ وشنو کی پاکیزہ کتھائیں سننی چاہییں—اُن کے نام سنکیرتن کا امرت۔

Word by Word

• न: not
• न: Sambandha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-निपात (negation)

• दोषः: fault
• दोषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• हीनवित्तस्य: of one with little wealth
• हीनवित्तस्य: Shashthi-Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: हीन-वित्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (हीनं वित्तं यस्य/हीनं वित्तम्)

• तावत्-मात्र-परिग्रहे: in possessing only that much
• तावत्-मात्र-परिग्रहे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तावत् + मात्र + परिग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (तावत्-मात्रः परिग्रहः)

• श्रोतव्या: should be listened to
• श्रोतव्या: Karya (Obligation/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: √श्रु (धातु) + तव्यत् (कृत्) → श्रोतव्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive), विधेय-विशेषण (to be heard)

• सत्कथा: holy discourse
• सत्कथा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सत्-कथा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (सत् = शुभा/साध्वी कथा)

• विष्णोः: of Viṣṇu
• विष्णोः: Shashthi-Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• नाम-संकीर्तन-अमृतम्: the nectar of chanting the Name
• नाम-संकीर्तन-अमृतम्: Apposition (Viśeṣaṇa/Predicate noun)
• Type: Noun
• Root: नामन् + संकीर्तन + अमृत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (नाम्नः संकीर्तनम्—तस्य अमृतम्)

Speaker

Nārada (instructing sages/pilgrims; speaker attribution from immediate narrative context of Adhyāya 30)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A modest pilgrim sits among devotees listening to a reciter narrate Viṣṇu’s deeds; a gentle stream of luminous syllables (nāma-amṛta) flows toward the listeners, signifying inner nourishment beyond material lack.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Nāma-saṅkīrtana
• Dvārakā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

If resources are limited, simplicity is blameless; true wealth is gained through Hari-kathā and chanting God’s names.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā is the broader setting; the verse highlights devotional practices suitable for pilgrims on that sacred route.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śravaṇa (listening) to Viṣṇu’s sacred narratives and nāma-saṅkīrtana (chanting His names).